YouTube Chapters แบ่งบทในคลิปยังไง ให้คนดูข้ามได้แล้วยังดูต่อ

คลิปสอนยาว 18 นาที คนดูอยากรู้แค่เรื่องเดียวที่อยู่ช่วงกลางคลิป แต่ไม่รู้ว่าอยู่ตรงไหน ลากแถบเวลาไปมาสามสี่ครั้งก็ยังไม่เจอ สุดท้ายกดออกไปดูคลิปของช่องอื่นที่บอกชัดกว่า YouTube Chapters หรือการแบ่งบทในคลิป คือเครื่องมือที่ช่วยเรื่องนี้ตรง ๆ

อ่านจบแล้วเราจะรู้ว่าต้องเขียนเวลาในคำอธิบายคลิปแบบไหนบทถึงจะขึ้น เปิดบทอัตโนมัติไว้ดีไหม ตั้งชื่อบทยังไงให้คนอยากกด และจะดูยังไงว่าบทไหนทำให้คนดูอยู่ต่อ บทไหนทำให้คนดูหลุด

YouTube Chapters คืออะไร ทำไมคนดูถึงชอบ

หน้าช่วยเหลือของ YouTube อธิบายว่าการแบ่งบทคือการตัดคลิปเป็นช่วง ๆ แต่ละช่วงมีภาพตัวอย่างของตัวเอง และช่วยให้คนดูย้อนกลับไปดูส่วนต่าง ๆ ของคลิปได้ง่ายขึ้น

ลองนึกถึงสารบัญหนังสือ สารบัญทำให้รู้ว่าเล่มนี้มีเรื่องที่ตามหาอยู่ไหม แล้วพาไปหน้านั้นได้เลย บทในคลิปทำหน้าที่เดียวกัน

หน้าช่วยเหลือเรื่องการดูคลิปบอกว่าบทจะเห็นเป็นเส้นแบ่งแนวตั้งบนแถบเวลา และมีรายการบทอยู่ท้ายคำอธิบายคลิป คนที่เข้ามาด้วยคำถามเดียวจึงเห็นว่าคำตอบอยู่นาทีไหน

ฝั่ง Google ก็ใช้ข้อมูลนี้ เอกสารของ Google Search Central บอกว่าคลิปบน YouTube ระบุเวลาและชื่อช่วงสำคัญไว้ในคำอธิบายคลิปได้ และ Google จะให้ความสำคัญกับช่วงที่เราระบุเองก่อน ช่วงเหล่านี้ Google เรียกว่า key moments

แบ่งบทแล้วคนดูจะข้ามไป จนดูน้อยลงไหม

คำถามนี้เป็นเรื่องที่ครีเอเตอร์หลายคนกังวล ถ้าคนดูกระโดดข้ามไปนาทีที่ 9 เลย เวลาดูของคลิปก็หายไปแปดนาทีหรือเปล่า?

ตรงนี้ต้องพูดตรง ๆ ว่า YouTube ไม่ได้เผยตัวเลขว่าการแบ่งบททำให้เวลาดูเพิ่มหรือลดเท่าไร ใครบอกตัวเลขแน่นอนก็ควรฟังหูไว้หู สิ่งที่เราคิดตามได้คือ คนที่อยากรู้แค่เรื่องเดียว ถ้าหาไม่เจอ เขาไม่ได้นั่งดูแปดนาทีแรกรอ เขาออกจากคลิปไปเลย การมีบทจึงเปลี่ยนจาก ออกไป เป็น ข้ามมาดูช่วงที่ตรงใจ ซึ่งยังเป็นเวลาดูของคลิปเราอยู่

ถ้ายังไม่แน่ใจ ลองแบ่งบทให้คลิปเก่าที่คนดูหลุดเร็วสักคลิปก่อน แล้วเทียบกราฟก่อนกับหลังด้วยตัวเอง

เงื่อนไขของ YouTube Chapters ตามหน้าช่วยเหลือ

ส่วนนี้คือจุดที่ทำให้หลายคนใส่เวลาไปแล้วแต่บทไม่ขึ้น หน้าช่วยเหลือ Video Chapters ของ YouTube วางเงื่อนไขไว้สามข้อ

ข้อแรก เวลาแรกในรายการต้องเริ่มที่ 00:00 ถ้าเริ่มที่ 00:15 เพราะคิดว่าช่วงเปิดไม่สำคัญ ก็ผิดเงื่อนไขตั้งแต่บรรทัดแรก

ข้อที่สอง ต้องมีเวลาอย่างน้อยสามจุด และเรียงจากน้อยไปมาก

ข้อที่สาม แต่ละบทต้องยาวอย่างน้อย 10 วินาที

ฝั่งช่องก็มีเงื่อนไข ถ้าช่องมีการเตือนที่ยังไม่หมดอายุ หรือคลิปอาจไม่เหมาะกับคนดูบางกลุ่ม ฟีเจอร์บทจะไม่ทำงาน และการเพิ่มบทอยู่ในกลุ่มฟีเจอร์ขั้นสูง ช่องที่มีประวัติการใช้งานมากพอมักได้สิทธิ์เอง ถ้ายังไม่ได้ ยืนยันตัวตนด้วยบัตรหรือวิดีโอได้ ส่วนการยืนยันเบอร์โทรอย่างเดียวเปิดได้แค่ฟีเจอร์ขั้นกลาง

ใส่บทเองใน YouTube Studio ทีละขั้น

ขั้นตอนตามหน้าช่วยเหลือสั้นมาก เข้า YouTube Studio เลือก Content ที่เมนูซ้าย คลิกคลิปที่จะแก้ แล้วพิมพ์รายการเวลาพร้อมชื่อบทลงในช่อง Description จากนั้นกด Save

แต่ละบทเขียนหนึ่งบรรทัด เวลาอยู่หน้า ชื่อบทตามหลัง เอกสารของ Google Search Central ก็แนะนำให้แต่ละเวลาอยู่คนละบรรทัด ชื่ออยู่บรรทัดเดียวกับเวลา และถ้าคลิปไม่ถึงชั่วโมงก็ไม่ต้องใส่ชั่วโมง

หน้าช่วยเหลือบอกด้วยว่าบทที่เราใส่เองจะใช้แทนบทอัตโนมัติ เราจึงคุมได้เองว่าจะตัดตรงไหน

ถ้าเพิ่งเริ่ม ลองแบ่งแค่สามถึงห้าบทก่อน ตามจุดที่เนื้อหาเปลี่ยนเรื่องจริง ๆ ไม่ต้องตัดถี่ทุกนาที

Automatic chapters เปิดไว้ดีไหม

YouTube มีบทอัตโนมัติ ที่ระบบจะลองแบ่งบทให้เอง หน้าช่วยเหลือบอกว่าตัวเลือก Allow automatic chapters อยู่ใต้ปุ่ม Show more ในหน้ารายละเอียดคลิป และคลิปที่อัปโหลดใหม่จะติ๊กช่องนี้ไว้ให้ตั้งแต่ต้น

แต่หน้าช่วยเหลือก็บอกว่าไม่ใช่ทุกคลิปที่มีสิทธิ์ และคลิปที่มีสิทธิ์ก็ไม่ได้บททุกคลิป

ถ้าไม่อยากให้ระบบแบ่งให้ เอาติ๊กออกทีละคลิปได้ หรือปิดทั้งช่องที่ Settings แล้วเข้า Upload defaults และ Advanced settings

สำหรับช่องสอนหรือรีวิว ลองเปิดบทอัตโนมัติทิ้งไว้เป็นตาข่ายรองรับ แต่คลิปไหนสำคัญ ใส่บทเองดีกว่า เพราะชื่อที่เราตั้งเองบอกคนดูได้ตรงกว่า

ตั้งชื่อบทยังไง ให้คนดูอยากกดและค้นเจอ

ชื่อบทคือสิ่งที่คนดูอ่านตอนตัดสินใจว่าจะกระโดดไปไหน ชื่อแบบ ช่วงที่ 2 หรือ เนื้อหาหลัก ไม่ได้บอกอะไรเลย

ลองตั้งชื่อด้วยคำที่คนดูพิมพ์ค้นจริง เช่น แทนที่จะเขียน ตั้งค่า ให้เขียน ตั้ง ISO ตอนถ่ายในร้านมืด หรือแทนที่จะเขียน สรุป ให้เขียน ใช้แบบไหนดีถ้างบไม่เกินหมื่น คนดูที่มีคำถามนั้นจะเห็นทันทีว่าคำตอบอยู่ตรงนี้

ชื่อบทควรสั้นพออ่านจบในแวบเดียวบนมือถือ และตรงกับสิ่งที่พูดในบทนั้นจริง ชื่อที่หลอกให้กดจะทำให้คนดูรู้สึกโดนหลอกเร็วกว่าเดิม

บทแรกที่ 00:00 ไม่ต้องตั้งชื่อว่า Intro เสมอไป ลองใช้ชื่อที่บอกว่าคลิปนี้จะพาไปเจออะไร เช่น ปัญหาที่คลิปนี้ช่วยแก้ คนที่เห็นรายการบทจะได้รู้ว่ามาถูกคลิป

ลองอ่านรายการชื่อบทเรียงกันดูโดยไม่ดูคลิป ถ้าอ่านแล้วเข้าใจเรื่องทั้งคลิปได้ แปลว่าชื่อบทใช้ได้แล้ว

วางบทตั้งแต่ตอนเขียนสคริปต์

บทที่ดีมักเกิดตั้งแต่ตอนวางโครงคลิป ถ้าสคริปต์แบ่งเป็นช่วงชัด ๆ อยู่แล้ว แต่ละช่วงจะมีจุดเริ่มที่ชัด การแบ่งบทก็แทบไม่ต้องคิดเพิ่ม

ลองเขียนหัวข้อของแต่ละช่วงในสคริปต์ให้เป็นประโยคที่ใช้เป็นชื่อบทได้เลย พอถ่ายและตัดเสร็จ ก็แค่จดเวลาต้นของแต่ละหัวข้อ

ต้นของแต่ละบทควรเปิดได้ด้วยตัวเอง คนที่กระโดดเข้ามากลางคลิปไม่ได้ฟังช่วงก่อนหน้า ลองให้ประโยคแรกของแต่ละบทบอกสั้น ๆ ว่าบทนี้จะพูดเรื่องอะไร

ส่วนท้ายบท ลองทิ้งเหตุผลให้ดูบทถัดไปสักประโยค คนที่ข้ามมาดูบทเดียวก็มีโอกาสดูต่อ

ดูผลของ YouTube Chapters ใน Analytics

ใส่บทแล้ว เราจะรู้ได้ยังไงว่าได้ผล? เครื่องมือหลักคือรายงานการรักษาผู้ชม หรือ Audience retention หน้าช่วยเหลือของ YouTube บอกว่ารายงานนี้ดูได้ทีละคลิป เข้าที่ YouTube Studio เลือก Content เลือกคลิป กด Analytics แล้วดูในแท็บ Overview หรือ Engagement ข้อมูลมักใช้เวลาประมวลผลราว 1 ถึง 2 วัน

รูปทรงของกราฟบอกเรื่องต่างกัน เส้นแบนแปลว่าคนดูช่วงนั้นต่อเนื่อง เส้นที่ค่อย ๆ ลงแปลว่าความสนใจลดลงเรื่อย ๆ จุดที่พุ่งขึ้นแปลว่ามีคนดูซ้ำหรือแชร์ช่วงนั้น ส่วนจุดที่ตกลงแปลว่าคนข้ามหรือออกจากคลิปตรงนั้น

วิธีที่ทำเองได้ทุกช่องคือ เปิดรายการเวลาบทของเราไว้ข้าง ๆ แล้วไล่ดูว่ากราฟพุ่งหรือตกตรงเวลาบทไหน ถ้ากราฟพุ่งที่ต้นบทใด อาจแปลว่ามีคนกระโดดมาดูหรือดูซ้ำบทนั้นเยอะ ถ้ากราฟตกกลางบทใด ลองกลับไปดูว่าช่วงนั้นพูดยืดหรือเปล่า

รายงานเดียวกันมีส่วน Key moments ช่วยชี้จุดเด่น เช่น สัดส่วนคนที่ยังดูอยู่หลัง 30 วินาทีแรก และช่วงที่แทบไม่มีคนหลุด ส่วนนี้ขึ้นเฉพาะคลิปที่ยาวอย่างน้อย 60 วินาทีและมีวิวอย่างน้อย 100 วิว ถ้าช่วงที่แทบไม่มีคนหลุดอยู่ท้ายคลิป หน้าช่วยเหลือแนะนำให้ลองขยับเนื้อหาที่น่าสนใจขึ้นมาก่อน

อีกตัวช่วยคือกราฟ Most replayed ที่ขึ้นเหนือแถบเวลาตอนเลื่อนหาช่วง บอกว่าช่วงไหนถูกดูซ้ำบ่อย ลองดูว่ายอดของกราฟตรงกับบทไหน แต่หน้าช่วยเหลือบอกว่ากราฟนี้อาจไม่ขึ้นถ้าคลิปใหม่มากหรือวิวยังน้อย

ความเข้าใจผิดเรื่อง YouTube Chapters ที่พบบ่อย

เรื่องแรก ใส่เวลาในคอมเมนต์ปักหมุดแทนก็ได้ หน้าช่วยเหลือระบุให้ใส่รายการเวลาในคำอธิบายคลิป ถ้าอยากให้แถบเวลาแบ่งเป็นบท ใส่ไว้ตรงนั้นจะชัวร์กว่า

เรื่องที่สอง เริ่มบทแรกที่วินาทีที่ 5 เพราะห้าวินาทีแรกเป็นโลโก้ช่อง แบบนี้ผิดเงื่อนไข เพราะเวลาแรกต้องเป็น 00:00 เสมอ

เรื่องที่สาม แบ่งบทถี่ ๆ ทุก 20 วินาทีจะยิ่งดี ระบบยอมรับบทที่ยาวตั้งแต่ 10 วินาทีขึ้นไปก็จริง แต่บทที่ถี่เกินทำให้รายการยาวจนอ่านไม่ไหว คนดูหาเรื่องที่ต้องการยากกว่าเดิม ลองแบ่งตามจุดที่เรื่องเปลี่ยนจริงจะดีกว่า

ทำได้คืนนี้ ลองใส่ YouTube Chapters ให้คลิปเก่าสักคลิป

เลือกคลิปเก่าที่ยาวเกินแปดนาที และมีหลายเรื่องในคลิปเดียว เปิดดูอีกรอบแล้วจดเวลาต้นของแต่ละเรื่องลงกระดาษ

ตั้งชื่อแต่ละเรื่องด้วยคำที่คนดูถามจริง ลองไล่ดูจากคอมเมนต์ใต้คลิปนั้นก็ได้ แล้วเข้า YouTube Studio ใส่รายการเวลาไว้ในคำอธิบาย โดยเริ่มที่ 00:00 มีอย่างน้อยสามบท บทละไม่ต่ำกว่า 10 วินาที แล้วกดบันทึก

เปิดคลิปบนมือถือดูว่ามีเส้นแบ่งบนแถบเวลาหรือยัง ผ่านไปสักหนึ่งถึงสองสัปดาห์ค่อยเปิดกราฟการรักษาผู้ชมเทียบกับเวลาบทอีกครั้ง

ถ้าทำแล้วบทยังไม่ขึ้น ลองเช็คสามเรื่อง เวลาแรกเป็น 00:00 หรือยัง มีบทไหนสั้นกว่า 10 วินาทีไหม และช่องได้สิทธิ์ฟีเจอร์ขั้นสูงแล้วหรือยัง

สิ่งที่อยากให้จำกลับไป

YouTube Chapters คือสารบัญที่ช่วยคนดูหาเรื่องที่ตามหาเจอ แทนที่จะปิดคลิปไปเพราะหาไม่เจอ กติกาหลักมีแค่เริ่ม 00:00 อย่างน้อยสามบท และบทละ 10 วินาทีขึ้นไป ส่วนที่ทำให้บทได้ผลจริงคือชื่อบทที่ใช้คำของคนดู และเนื้อหาแต่ละบทที่เปิดได้ด้วยตัวเอง

แล้วคลิปของเราล่ะ มีคลิปไหนที่คนชอบถามในคอมเมนต์ว่าเรื่องนี้อยู่นาทีไหน?

อ่านต่อ

ก่อนแบ่งบท ลองอ่าน YouTube Analytics ดูตัวเลขไหนก่อน รู้ได้ยังไงว่าคลิปพลาดตรงไหน จะอ่านกราฟการรักษาผู้ชมได้คล่องขึ้น ส่วนบทแรกของคลิป ลองดู ฮุก 3 วินาทีแรก ทำไมคนเลื่อนผ่าน เปิดคลิปยังไงให้คนหยุดดู และถ้าอยากวางช่วงของคลิปตั้งแต่สคริปต์ ลองอ่าน เขียนสคริปต์ วิดีโอยังไงให้พูดแล้วเป็นธรรมชาติ ไม่เหมือนอ่าน ต้นฉบับภาษาอังกฤษ เปิดได้ที่ หน้าช่วยเหลือ Video Chapters ของ YouTube หน้าช่วยเหลือรายงานการรักษาผู้ชม และ แนวทางใส่เวลาในคำอธิบายคลิป YouTube ของ Google Search Central