เลนส์ FUJINON อ่านชื่อยังไง XF XC R LM WR OIS แปลว่าอะไร

เวลาเลือก เลนส์ FUJINON สักตัว แล้วเปิดเว็บหรือเดินเข้าร้านกล้อง จะเจอชื่อยาวอย่าง XF80mmF2.8 R LM OIS WR Macro หลายคนอ่านแล้วงงว่าตัวอักษรพวกนี้คืออะไร ต้องมีครบทุกตัวไหม หรือตัวไหนสำคัญกับงานของเรา

ข่าวดีคือชื่อ เลนส์ FUJINON ไม่ได้ตั้งมั่ว ๆ ทุกท่อนมีความหมาย มาไล่ถอดรหัสกันทีละตัว ตั้งแต่ XF กับ XC ตัวเลขในชื่อ ไปจนถึง R LM OIS WR APD Macro และ GF พออ่านเป็นแล้ว ดูชื่อเลนส์ตัวไหนก็พอรู้ว่าเลนส์ทำอะไรได้บ้าง ข้อมูลทั้งหมดเช็คจากหน้าทางการของ FUJIFILM

ชื่อ เลนส์ FUJINON อ่านจากซ้ายไปขวา

ลองนึกถึงฉลากข้างกล่องนม บอกยี่ห้อ ขนาด แล้วตามด้วยจุดเด่นอย่างไขมันต่ำหรือเพิ่มแคลเซียม ชื่อเลนส์ฟูจิก็เรียงแบบเดียวกัน

หน้า learning ของ FUJIFILM อธิบายว่าชื่อเลนส์บอกเทคโนโลยีที่อยู่ข้างใน และบอกว่าเลนส์ถูกสร้างมาแบบไหน ท่อนแรกคือตระกูลเลนส์ เช่น XF หรือ XC ท่อนที่สองคือทางยาวโฟกัสเป็นมิลลิเมตร ท่อนที่สามคือรูรับแสงกว้างสุด แล้วจึงตามด้วยตัวอักษรที่บอกความสามารถพิเศษ

ยกตัวอย่าง XF18mmF1.4 R LM WR อ่านได้ว่า เลนส์ตระกูล XF ระยะ 18mm รูรับแสงกว้างสุด F1.4 มีวงแหวนรูรับแสง ใช้มอเตอร์ลิเนียร์ และกันสภาพอากาศ แค่นี้ก็รู้จักเลนส์ตัวหนึ่งไปเยอะแล้ว

ลองหยิบเลนส์ที่มีอยู่ หรือเปิดชื่อเลนส์ที่อยากได้ แล้วแบ่งชื่อออกเป็นสามท่อนแรกก่อน ตระกูล ระยะ และรูรับแสง

เลนส์ FUJINON ตระกูล XF กับ XC ต่างกันตรงไหน

สองตระกูลนี้ใส่กล้องฟูจิฝั่ง X ได้เหมือนกัน แต่ตั้งใจทำมาคนละแบบ หน้า learning ของ FUJIFILM บอกว่า XC เล็กกว่า เบากว่า ราคาเข้าถึงง่ายกว่า เหมาะกับคนที่เพิ่งเริ่ม ส่วน XF สร้างตามมาตรฐานที่เข้มงวดกว่า และใช้โลหะในโครงสร้างมากกว่า

ตัวอย่างฝั่ง XC คือ XC15-45mmF3.5-5.6 OIS PZ หน้าสินค้าบอกว่าหนัก 135g และเป็นเลนส์ซูมที่เล็กและเบาที่สุดของ X Series ระยะ 15-45mm ให้มุมภาพเทียบเท่า 23-69mm บนกล้องฟูลเฟรม แปลว่าครอบคลุมตั้งแต่มุมกว้างพอถ่ายห้องไปจนถึงมุมแคบพอถ่ายคนครึ่งตัว

ชื่อตัวนี้มีสองเรื่องให้สังเกต ตัวเลข F3.5-5.6 แปลว่ารูรับแสงกว้างสุดเปลี่ยนไปตามระยะซูม ที่ 15mm กว้างได้ F3.5 พอซูมไปสุดที่ 45mm จะกว้างได้แค่ F5.6 ส่วน PZ หน้าสินค้าเรียกว่าซูมไฟฟ้า หมุนวงแหวนแล้วมอเตอร์ซูมให้ ปรับความเร็วได้สองระดับ ช่วยให้ซูมตอนถ่ายวิดีโอนุ่มขึ้น

ถ้ากำลังเลือกเลนส์ตัวแรกแล้วเน้นพกง่าย ลองดูฝั่ง XC ก่อน ถ้าต้องการวงแหวนและบอดี้ที่แข็งแรงกว่า ค่อยขยับไปดูฝั่ง XF

R คือวงแหวนรูรับแสงบนตัวเลนส์

ตัวอักษร R ในชื่อ เลนส์ FUJINON บอกว่าเลนส์ตัวนั้นมีวงแหวนปรับรูรับแสงอยู่บนกระบอก หน้า learning ของ FUJIFILM เขียนไว้สั้น ๆ แบบนั้นเลย

ลองนึกถึงก๊อกน้ำ ถ้ามีก๊อกให้บิดตรงหน้า เราเห็นและปรับได้ทันทีว่าเปิดมากแค่ไหน วงแหวนรูรับแสงก็คล้ายกัน หมุนแล้วเห็นตัวเลข F บนกระบอกเลย ไม่ต้องกดเมนูหรือหาปุ่มหมุนบนกล้อง เลนส์บางตัวมีตำแหน่ง A บนวงแหวน อย่าง XF18mmF1.4 R LM WR ที่หน้าสินค้าบอกว่ามีตัวล็อกตำแหน่ง A ด้วย ตั้งไว้ที่ A เมื่อไหร่ กล้องจะเป็นคนเลือกรูรับแสงให้

ถ้าชื่อไม่มี R อย่าง XC15-45mm เราก็ยังปรับรูรับแสงได้ตามปกติ แค่ปรับผ่านปุ่มหมุนบนกล้องแทน

LM คือมอเตอร์ลิเนียร์ที่ขับโฟกัส

LM ย่อมาจาก Linear Motor หน้า learning ของ FUJIFILM อธิบายว่ามอเตอร์นี้ขับระบบโฟกัสอัตโนมัติ ให้โฟกัสเร็วและแทบไม่มีเสียง

หน้าสินค้า XF18mmF1.4 R LM WR บอกว่ามอเตอร์ลิเนียร์เลื่อนชิ้นเลนส์โฟกัสทั้งหกชิ้นไปพร้อมกัน และโฟกัสได้เร็วสุด 0.04 วินาที

เรื่องเสียงเงียบสำคัญกับคนถ่ายวิดีโอที่อัดเสียงด้วยไมค์บนกล้อง เพราะไมค์อยู่ใกล้เลนส์มาก เสียงมอเตอร์ที่ดังจะติดเข้าไปในคลิปได้

OIS คือกันสั่นในเลนส์

OIS ย่อมาจาก Optical Image Stabilization หน้า learning ของ FUJIFILM บอกว่าช่วยกันภาพเบลอจากมือสั่น ระดับการกันสั่นบอกเป็นสต็อป ยิ่งเยอะ ยิ่งถือกล้องด้วยความเร็วชัตเตอร์ต่ำได้นานขึ้นโดยภาพยังไม่เบลอ

แต่ละตัวกันได้ไม่เท่ากัน XC15-45mm ระบุไว้ 3.0 สต็อป XF80mmF2.8 R LM OIS WR Macro ระบุ 5 สต็อป ส่วน XF16-80mmF4 R OIS WR ระบุ 6.0 สต็อปตามมาตรฐาน CIPA ซึ่งเป็นมาตรฐานทดสอบกลางของอุตสาหกรรมกล้อง ตัวเลขเหล่านี้วัดในห้องทดสอบ ใช้จริงขึ้นกับมือและท่าถือของแต่ละคนด้วย

WR บน เลนส์ FUJINON คือกันฝุ่นกันละอองน้ำ

WR ย่อมาจาก Weather Resistant หน้า learning ของ FUJIFILM บอกว่ามีซีลกันฝุ่นและความชื้น หน้าสินค้า XF16-80mmF4 R OIS WR บอกว่าซีลไว้ 10 จุด ส่วน XF18mmF1.4 R LM WR มีซีล 8 จุด และทั้งสองตัวทนอุณหภูมิได้ถึง -10 องศาเซลเซียส

สำหรับคนไทย WR มีประโยชน์ตอนถ่ายกลางแจ้งที่ฝนลงไม่ทันตั้งตัว หรือถ่ายริมทะเลที่มีละอองน้ำ แต่กันสภาพอากาศไม่ได้แปลว่ากันน้ำ ไม่ควรเอาไปจุ่มน้ำ และอย่าลืมเช็คด้วยว่าตัวกล้องที่ใช้คู่กันกันสภาพอากาศด้วยไหม

ถ้างานของเราอยู่กลางแจ้งบ่อย ตัว WR คือตัวอักษรที่ควรเช็คก่อนตัวอื่น

Macro APD และ GF ตัวอักษรที่เจอไม่บ่อย

Macro คือเลนส์ถ่ายใกล้ หน้า learning ของ FUJIFILM บอกว่าถ่ายได้ขนาดเท่าจริงหรือครึ่งหนึ่งของขนาดจริงบนเซนเซอร์ ขนาดเท่าจริงแปลว่ามดยาว 5mm ก็กินพื้นที่บนเซนเซอร์ 5mm เหมือนกัน เหมาะกับงานถ่ายเครื่องประดับ ดอกไม้ หรือรายละเอียดสินค้า

APD มาจาก apodization filter เป็นฟิลเตอร์พิเศษข้างในเลนส์ เจอใน XF56mmF1.2 R APD หน้าสเปกทางการของ FUJIFILM ระบุว่าโครงสร้างเลนส์ตัวนี้มีฟิลเตอร์นี้รวมอยู่ด้วย หลักการของมันคือฟิลเตอร์ที่ค่อย ๆ เข้มขึ้นจากกลางออกไปทางขอบ ทำให้ขอบของโบเก้นุ่มลง โบเก้คือวงแสงเบลอด้านหลังตัวแบบ ผลจะเห็นชัดตอนเปิดรูรับแสงกว้าง แลกกับแสงที่เข้าถึงเซนเซอร์น้อยกว่าตัวเลข F บนเลนส์อยู่บ้าง

ส่วน GF ขึ้นต้นชื่อแทน XF คือเลนส์ของกล้อง GFX ที่ใช้เมาท์ G เช่น GF63mmF2.8 R WR หน้าสินค้าบอกว่าให้มุมภาพเทียบเท่า 50mm บนฟูลเฟรม ตัวอักษรต่อท้ายอ่านแบบเดียวกับฝั่ง X ทุกอย่าง

ความเข้าใจผิดเรื่องชื่อ เลนส์ FUJINON ที่พบบ่อย

เรื่องแรก ตัวอักษรเยอะแปลว่าเลนส์ดีกว่า ไม่ใช่เสมอไป ตัวอักษรบอกว่ามีความสามารถอะไร ไม่ได้บอกว่าภาพคมกว่าหรือเหมาะกับเรามากกว่า เลนส์ที่ไม่มี OIS อาจเบากว่าและเล็กกว่า ซึ่งอาจตรงกับงานเรามากกว่าก็ได้

เรื่องที่สอง ไม่มี LM แปลว่าโฟกัสอัตโนมัติไม่ได้ เลนส์ที่ไม่มี LM ก็ยังโฟกัสอัตโนมัติได้ แค่ใช้มอเตอร์แบบอื่น อย่าง XC15-45mm หน้าสินค้าระบุว่าใช้สเต็ปปิ้งมอเตอร์

เรื่องที่สาม ไม่มี OIS แปลว่าไม่มีกันสั่นเลย กล้องฟูจิบางรุ่นมีกันสั่นในตัวกล้อง เช่น X-T5 และ X-H2 ที่หน้าทางการระบุว่ากันได้สูงสุด 7 สต็อป ลองเช็คสเปกกล้องของเราว่ามีระบบนี้ไหม

เรื่องที่สี่ ชื่อเลนส์บอกทุกอย่างที่อยู่ข้างใน หน้า learning ของ FUJIFILM บอกว่าเทคโนโลยีบางอย่างไม่ได้อยู่ในชื่อ เช่น ชิ้นเลนส์ ED ที่ลดขอบสีม่วงเขียวตรงขอบวัตถุที่ตัดกันแรง ชิ้นเลนส์แอสเฟอริคัล และการเคลือบผิว HT-EBC ที่ลดแสงแฟลร์

คืนนี้มาลองอ่านชื่อเลนส์ในมือกัน

หยิบเลนส์ที่มีอยู่ หรือเปิดหน้ารวมเลนส์ในเว็บ FUJIFILM แล้วเลือกมาสักตัว แบ่งชื่อเป็นสามท่อนแรกก่อน คือตระกูล ระยะ และรูรับแสง ถ้ารูรับแสงเป็นช่วงสองตัวเลข แปลว่าซูมแล้วรูรับแสงแคบลง

จากนั้นไล่ตัวอักษรท้ายชื่อทีละตัว R LM OIS WR แล้วจดว่าเลนส์ตัวนี้มีอะไร ไม่มีอะไร สุดท้ายลองถามตัวเองว่างานที่ถ่ายบ่อยที่สุดต้องใช้ตัวไหนจริง ๆ เช่น ถ่ายวิดีโอเดินถือกล้องอาจอยากได้ OIS ถ่ายกลางแจ้งบ่อยอาจอยากได้ WR

ถ้าอ่านแล้วยังไม่แน่ใจว่าตัวอักษรไหนหมายถึงอะไรในเลนส์รุ่นนั้น ลองเปิดหน้าสเปกของเลนส์ตัวนั้นบนเว็บ FUJIFILM โดยตรง เพราะรายละเอียดของแต่ละรุ่นอาจต่างกัน

สิ่งที่อยากให้จำกลับไป

ชื่อ เลนส์ FUJINON อ่านจากซ้ายไปขวา ตระกูล ระยะ รูรับแสง แล้วตามด้วยความสามารถพิเศษ XF คือตระกูลที่สร้างตามมาตรฐานเข้มกว่า XC เน้นเล็กเบา GF ใช้กับกล้อง GFX ส่วน R คือมีวงแหวนรูรับแสง LM คือมอเตอร์ลิเนียร์ OIS คือกันสั่นในเลนส์ WR คือกันฝุ่นกันละออง APD คือฟิลเตอร์ทำโบเก้นุ่ม และ Macro คือถ่ายใกล้ได้

แล้วเลนส์ที่เราใช้อยู่ตอนนี้ มีตัวอักษรไหนที่ช่วยงานเราจริง และมีตัวไหนที่ไม่เคยได้ใช้เลย?

อ่านต่อ

ถ้าอยากเข้าใจตัวเลข mm ในชื่อเลนส์ให้ลึกขึ้น ลองอ่าน ทางยาวโฟกัส 24, 35, 50, 85mm ต่างกันยังไง ส่วนตัวเลข F กับรูรับแสง ดูต่อที่ สามเหลี่ยมการรับแสง คืออะไร และถ้าสงสัยว่าทำไมต้องคิดมุมภาพเทียบเท่าฟูลเฟรม อ่าน ขนาดเซนเซอร์ Full Frame, APS-C, M43 ต่างกันยังไงในงานจริง ใครอยากอ่านคำอธิบายจากต้นทาง เปิด What’s Inside Your Lens ของ FUJIFILM ได้เลย

บทความนี้ CreatorSchoolThailand เขียนเอง ไม่ได้รับค่าตอบแทนจาก FUJIFILM