ซื้อกล้อง Canon ตัวใหม่พร้อมเลนส์ RF มาแล้วเจอวงแหวนแถวหน้าเลนส์ที่ผิวเป็นลาย หมุนแล้วมีเสียงคลิกเบา ๆ แต่ภาพบนจอไม่เปลี่ยนอะไรเลย หลายคนเลยคิดว่ามันเสีย ทั้งที่จริงนี่คือ Control Ring ที่ยังไม่ได้ตั้งหน้าที่ให้
Control Ring แปลว่าวงแหวนควบคุม บทความนี้จะพาดูว่ามันตั้งให้ทำอะไรได้ ตั้งจากเมนูไหน เลือกแบบไหนให้เข้ากับโหมดที่ใช้อยู่ ใช้กับเลนส์ EF ได้ไหม และถ้าถ่ายวิดีโอแล้วไม่อยากได้เสียงคลิกต้องทำยังไง โดยอ้างจากคู่มือและหน้าเว็บของ Canon เอง
Control Ring คืออะไร ทำไมหมุนแล้วไม่มีอะไรเกิดขึ้น
ลองนึกถึงรีโมตทีวีที่มีปุ่มว่างไว้หนึ่งปุ่ม ปุ่มนี้จะทำอะไรก็ได้ แต่ต้องเข้าไปตั้งก่อน วงแหวนนี้ก็เป็นแบบนั้น มันคือวงแหวนเปล่าที่เรากำหนดหน้าที่ให้เองได้
บทความของ Canon USA ตอนเปิดตัวระบบ RF ในปี 2018 อธิบายว่านี่คือวงแหวนใหม่บนเลนส์ RF อยู่เพิ่มจากวงแหวนโฟกัสและวงแหวนซูมเดิม ไม่ได้มาแทนที่ และหมุนได้รอบตัวไม่มีจุดหยุด แต่เลนส์ RF ที่ออกมาทีหลังไม่ได้มีวงแหวนแยกทุกตัว รุ่นเล็กบางตัวอย่าง RF 28mm F2.8 STM ใช้วงแหวนเดียวสลับเป็นวงแหวนโฟกัสหรือวงแหวนควบคุม ซึ่งจะพูดถึงอีกทีด้านล่าง ส่วนจุดที่ทำให้หลายคนงงคือ บน EOS R รุ่นแรก ค่าจากโรงงานปิดวงแหวนนี้ไว้ หมุนไปก็ไม่มีอะไรเกิดขึ้นจนกว่าจะเข้าไปตั้ง
กล้องรุ่นใหม่ค่าเริ่มต้นอาจไม่เหมือนกัน อย่างคู่มือ EOS R6 Mark III ตั้งค่าเริ่มต้นของวงแหวนเป็นชดเชยแสงแบบ while holding metering button หรือทำงานระหว่างกดปุ่มวัดแสง หน้าการใช้งานพื้นฐานของคู่มือเล่มเดียวกันอธิบายว่าหมายถึงหมุนวงแหวนขณะแตะชัตเตอร์ครึ่งหนึ่งค้างไว้ ใช้ได้ในโหมด Fv P Tv Av และ M ยกเว้นโหมด B ถ้าหมุนแล้วไม่เห็นอะไรเปลี่ยน ลองแตะชัตเตอร์ครึ่งหนึ่งค้างไว้แล้วหมุนดูอีกครั้ง
ตั้งวงแหวนนี้ให้ทำอะไรได้บ้าง
ฟังก์ชันหลักที่ Canon พูดถึงตั้งแต่แรกมีสี่อย่าง คือ สปีดชัตเตอร์ รูรับแสง ISO และชดเชยแสง ซึ่งก็คือค่าที่ใช้คุมความสว่างของภาพ ถ้ายังไม่แน่ใจว่าแต่ละค่าทำอะไร ลองทวน สามเหลี่ยมการรับแสง ก่อนได้
กล้องรุ่นใหม่ตั้งได้มากขึ้น ในคู่มือ EOS R6 Mark III วงแหวนตั้งเป็นชดเชยแสงแฟลช เลือกพื้นที่โฟกัส Picture Style ไวท์บาลานซ์ หรือเลือกอุณหภูมิสีก็ได้ และมีตัวเลือกไม่มีฟังก์ชันไว้ปิดวงแหวนด้วย ขณะที่บทความของ Canon USA สมัย EOS R บอกว่าตอนนั้นยังตั้งชดเชยแสงแฟลชไม่ได้ แปลว่ากล้องแต่ละรุ่นมีรายการไม่เท่ากัน ลองเปิดดูในกล้องของเรา
สองแบบที่หน้าตาคล้ายกัน พอเข้าเมนู จะเห็นแต่ละฟังก์ชันซ้ำกันสองรอบ Canon USA อธิบายว่าแบบที่มีไอคอนลูกศรชี้ลง วงแหวนจะเปลี่ยนค่าเฉพาะตอนที่เราแตะชัตเตอร์ครึ่งหนึ่งค้างไว้ เป็นเหมือนตัวล็อกกันมือไปโดนวงแหวนตอนถือกล้อง ส่วนแบบไม่มีลูกศร หมุนเมื่อไหร่ค่าเปลี่ยนทันทีตราบที่กล้องเปิดอยู่
ในคู่มือ EOS R6 Mark III ฟังก์ชันกลุ่มแรกเขียนกำกับไว้ว่าทำงานระหว่างกดปุ่มวัดแสง ซึ่งก็คือแบบล็อกนั่นเอง
CREATOR SCHOOL THAILAND · CANON
ฟังก์ชันเดียวกัน มีให้เลือกสองแบบ
แบบไม่มีลูกศร
ทำงานตลอดเวลาที่กล้องเปิด
หมุนเมื่อไหร่ ค่าเปลี่ยนทันที
เหมาะกับงานบนขาตั้ง อยากปรับเร็ว
แบบมีลูกศรชี้ลง
ทำงานตอนแตะชัตเตอร์ครึ่งหนึ่งค้างไว้
เหมือนมีตัวล็อกกันมือโดน
เหมาะกับคนที่ถือกล้องรองใต้เลนส์
ข้อมูลจากบทความ วงแหวนควบคุม ของ Canon USA หน้าซัพพอร์ต EOS R ของ Canon Asia และคู่มือออนไลน์ EOS R6 Mark III
แบบไหนเหมาะกับใคร ถ้าชอบถือกล้องด้วยมือซ้ายรองใต้เลนส์ แล้วนิ้วชอบไปโดนวงแหวน เลือกแบบล็อกไว้ก่อนจะปลอดภัยกว่า ถ้าตั้งกล้องบนขาตั้งแล้วอยากหมุนปรับได้ทันที แบบทำงานตลอดจะคล่องมือกว่า
วิธีตั้ง Control Ring ในเมนูกล้อง
หน้าซัพพอร์ตของ Canon Asia สำหรับ EOS R อธิบายไว้ว่า ให้กดปุ่มเมนู เข้าแท็บ Custom Functions แล้วเลือก Customize dials จากนั้นเลือกไอคอนวงแหวน แล้วเลือกฟังก์ชันที่ต้องการ กด SET เป็นอันเสร็จ
กล้องรุ่นใหม่ชื่อเมนูเปลี่ยนไปเล็กน้อย คู่มือ EOS R6 Mark III ใช้ชื่อ Customize dials/control ring อยู่ในหมวดปรับแต่งปุ่มควบคุม ขั้นตอนเหมือนกัน คือเลือกปุ่มหรือวงแหวนก่อน แล้วค่อยเลือกฟังก์ชัน
มีสองเรื่องเล็กที่ควรรู้ ข้อแรก ถ้ารู้สึกว่าหมุนแล้วค่าวิ่งกลับทาง คู่มือ EOS R6 Mark III มีเมนูให้กลับทิศการหมุนของวงแหวนตอนตั้งสปีดและรูรับแสงได้ ข้อสอง หน้าซัพพอร์ตของ EOS R บอกว่าการล้าง Custom Functions ทั้งหมดจะไม่ล้างค่าที่ตั้งให้วงแหวน ต้องใช้คำสั่งล้างค่าที่ปรับแต่งไว้แยกต่างหาก
เลือกฟังก์ชันวงแหวนให้เข้ากับโหมดที่ใช้
ค่าที่วงแหวนควรคุมขึ้นอยู่กับว่าเราถ่ายโหมดไหนอยู่ บทความของ Canon USA แนะนำแบบนี้
ถ้าถ่ายโหมด M ที่ตั้งเองทุกค่า ให้วงแหวนคุมสปีด รูรับแสง หรือ ISO ค่าใดค่าหนึ่ง จะได้มีที่หมุนเพิ่มอีกหนึ่งจุด ไม่ต้องกดปุ่มสลับ
ถ้าถ่ายโหมดที่กล้องช่วยหาค่าให้ อย่าง Tv, Av หรือ Fv ให้วงแหวนเป็นชดเชยแสง หมุนเพิ่มเมื่อภาพมืดไป หมุนลดเมื่อภาพสว่างไป ถ้ายังสับสนเรื่องโหมด ลองอ่าน เข้าใจโหมด A, S และ M ประกอบ
ถ้าใช้ ISO อัตโนมัติ ให้วงแหวนคุมสปีดหรือรูรับแสง จะเปลี่ยนค่าได้เร็วโดยไม่ต้องละสายตาจากช่องมองภาพ
CREATOR SCHOOL THAILAND · CANON
ถ่ายโหมดไหน ให้วงแหวนคุมอะไร
ถ่ายโหมด M
เราตั้งเองทุกค่า
สปีด รูรับแสง หรือ ISO
ได้ที่หมุนเพิ่มอีกหนึ่งจุด
ถ่าย Tv, Av หรือ Fv
กล้องช่วยหาค่าให้
ชดเชยแสง
มืดไปหมุนเพิ่ม สว่างไปหมุนลด
ใช้ ISO อัตโนมัติ
กล้องหา ISO ให้
สปีดหรือรูรับแสง
เปลี่ยนค่าได้โดยไม่ละสายตาจากช่องมองภาพ
ข้อมูลจากคำแนะนำในบทความ วงแหวนควบคุม บนเลนส์ RF ของ Canon USA
ข้อสังเกตคือ บทความนี้ของ Canon พูดถึงการเลือกให้เข้ากับโหมดที่เราใช้บ่อย ไม่ได้บอกว่ากล้องจำค่าวงแหวนแยกตามโหมดได้ ถ้าสลับโหมดบ่อย ลองเลือกฟังก์ชันที่ใช้ได้กว้าง ๆ อย่างชดเชยแสงแบบล็อก แล้วค่อยเปลี่ยนเมื่อสไตล์งานเปลี่ยน
ใช้ Control Ring กับเลนส์ EF ผ่านอะแดปเตอร์
ใครมีเลนส์ EF อยู่แล้ว Canon มีอะแดปเตอร์ EF-EOS R รุ่นที่มีวงแหวนควบคุม หน้าสินค้าของ Canon Asia บอกว่าใช้กับเลนส์ EF และ EF-S ได้ ยกเว้น EF-M และเลนส์ Cinema EOS ตัวอะแดปเตอร์มีวงแหวนควบคุมแบบเดียวกับเลนส์ RF ตั้งเป็นสปีด รูรับแสง ISO หรือชดเชยแสงได้
Canon USA อธิบายว่าวงแหวนอยู่ส่วนท้ายของอะแดปเตอร์ ใช้เมนูเดียวกับวงแหวนบนเลนส์ RF ตั้งครั้งเดียวใช้ได้ทั้งสองแบบ ใครเพิ่งย้ายจากกล้อง DSLR มาและยังใช้เลนส์เดิม ก็ได้วงแหวนนี้ไปใช้ด้วย
เลนส์ที่มีวงแหวนเดียว สลับโฟกัสกับวงแหวนควบคุม
เลนส์ RF ตัวเล็กบางตัวมีวงแหวนเดียวทำได้สองหน้าที่ อย่าง RF 50mm F1.8 STM หน้าสินค้าของ Canon เรียกว่าวงแหวนโฟกัสและวงแหวนควบคุมรวมกัน
คู่มือ EOS R6 Mark III มีเมนู Focus/control ring ให้เลือกว่าจะใช้วงแหวนเป็นวงแหวนโฟกัสหรือวงแหวนควบคุม และมีตัวเลือกให้ล็อกเป็นโฟกัสอัตโนมัติเวลาใช้เป็นวงแหวนควบคุม กันวงแหวนไปขยับโฟกัส แต่ถ้าเลนส์มีสวิตช์สลับบนตัวเลนส์อยู่แล้ว เมนูนี้จะไม่ขึ้น ให้ใช้สวิตช์บนเลนส์แทน
เสียงคลิกของ Control Ring ถ่ายวิดีโอแล้วติดเสียง
วงแหวนนี้มีจังหวะคลิกให้รู้สึกได้ว่าหมุนไปกี่ขั้น หน้าสินค้า RF 24-105mm F4L ของ Canon Hong Kong บอกว่าเป็นกลไกที่ตั้งใจให้มีความรู้สึกตอนปรับ แต่ถ้าหมุนระหว่างถ่ายวิดีโอ ไมค์บนกล้องอาจเก็บเสียงคลิกไปด้วย
Canon มีบริการถอดเสียงคลิกออกให้วงแหวนหมุนเงียบ ประกาศของ Canon Australia ตอนเปิดบริการบอกว่าทำได้กับเลนส์ RF และอะแดปเตอร์ EF-EOS R รุ่นมีวงแหวน เป็นบริการเสียเงินที่ศูนย์บริการที่ Canon รับรอง ประกาศของ Canon Australia กับ Canon UK ยังบอกว่าใส่เสียงคลิกกลับคืนได้ แต่ก็มีค่าบริการอีกรอบ ฝั่งไทย หน้าสินค้าอะแดปเตอร์ EF-EOS R ของ Canon Thailand เขียนไว้เหมือนกันว่าถอดคลิกได้ที่ศูนย์บริการที่ Canon รับรองแบบเสียค่าบริการ แต่ไม่ได้บอกราคา และเลนส์รุ่นใหม่ที่ออกหลังประกาศอาจรับทำไม่เหมือนกัน ถ้าสนใจ ลองโทรถามศูนย์บริการ Canon ในไทยพร้อมบอกรุ่นเลนส์ก่อน
ความเข้าใจผิดที่พบบ่อย
เรื่องแรก คิดว่าวงแหวนเสีย จริง ๆ แล้วอาจยังไม่ได้ตั้ง หรือตั้งเป็นแบบล็อกที่ต้องแตะชัตเตอร์ครึ่งหนึ่งก่อน
เรื่องที่สอง คิดว่าเป็นวงแหวนรูรับแสงเหมือนเลนส์รุ่นเก่า วงแหวนนี้ตั้งเป็นอะไรก็ได้ตามรายการในเมนู ไม่ได้ผูกกับรูรับแสง
เรื่องที่สาม ตั้งให้คุมค่าที่กล้องเป็นคนหาให้อยู่แล้ว เช่นตั้งเป็นรูรับแสงแต่ถ่ายโหมด Tv ที่กล้องคุมรูรับแสง ลองให้วงแหวนคุมค่าที่เราเป็นคนตั้งจริง ๆ หรือใช้ชดเชยแสงแทน
คืนนี้มาลองตั้งกัน
หยิบกล้องมาเข้าเมนู Customize dials หรือ Customize dials/control ring แล้วดูว่าตอนนี้วงแหวนตั้งเป็นอะไรอยู่ จากนั้นเลือกชดเชยแสงแบบมีลูกศร
ตั้งกล้องเป็นโหมด Av ถ่ายของบนโต๊ะสักภาพ แล้วแตะชัตเตอร์ครึ่งหนึ่งค้างไว้ หมุนวงแหวนไปหนึ่งคลิก ดูตัวเลขชดเชยแสงขยับ ถ่ายอีกภาพแล้วเทียบความสว่าง
ถ้าทำแล้วยังไม่ได้ผล เช่น หมุนแล้วตัวเลขไม่ขยับ ลองเช็คว่าแตะชัตเตอร์ค้างไว้อยู่ไหม ถ้าเป็นเลนส์วงแหวนเดียว ดูว่าสวิตช์หรือเมนู Focus/control ring อยู่ที่ฝั่งวงแหวนควบคุมหรือยัง
สิ่งที่อยากให้จำกลับไป
วงแหวนนี้คือวงแหวนเปล่าที่เราตั้งหน้าที่ได้เอง ตั้งได้อย่างน้อยสปีด รูรับแสง ISO และชดเชยแสง รุ่นใหม่ตั้งได้มากกว่านั้น แบบมีลูกศรทำงานเฉพาะตอนแตะชัตเตอร์ครึ่งหนึ่ง ถ่ายโหมด M ให้คุมค่าที่ตั้งเอง ถ่าย Tv Av Fv ให้เป็นชดเชยแสง ส่วนเสียงคลิก ส่งศูนย์บริการถอดออกได้
อ่านต่อ
ถ้าอยากเข้าใจโหมดก่อนเลือกฟังก์ชันให้วงแหวน อ่าน เข้าใจโหมด A, S และ M แล้วใช้กล้องได้มั่นใจขึ้น และถ้าอยากทวนว่าสามค่าคุมแสงกันยังไง อ่าน สามเหลี่ยมการรับแสง ส่วนแหล่งต้นทาง เปิดดูได้ที่ คู่มือ EOS R6 Mark III หน้ารายละเอียดการปรับแต่งปุ่มควบคุม
บทความนี้ CreatorSchoolThailand เขียนเอง ไม่ได้รับค่าตอบแทนจาก Canon
