ถือกล้องเดินถ่ายในตลาด กลับมาเปิดดูแล้วภาพโยกขึ้นลงตามจังหวะก้าว เลยไปเปิด Movie Digital IS ในเมนูวิดีโอ ภาพนิ่งขึ้นจริง แต่พอยกกล้องขึ้นมาอีกที เฟรมกลับแคบลงจนคนที่ยืนข้างกันหลุดออกจากภาพ
เรื่องนี้คือการทำงานของกันสั่นดิจิทัลในกล้อง Canon มาไล่ดูกันว่ามันทำงานยังไง On กับ Enhanced ต่างกันตรงไหน ทำงานคู่กับกันสั่นในบอดี้และในเลนส์แบบไหน คู่มือบอกเรื่องครอปไว้ว่าอะไร และจะวัดมุมภาพที่หายไปด้วยกล้องของเราเองได้ยังไง
Movie Digital IS คืออะไร ทำไมภาพต้องแคบลง
ลองนึกถึงการดูวิวผ่านกรอบรูปที่ถือไว้กลางแจ้ง ถ้ามือสั่น วิวในกรอบก็ขยับตาม แต่ถ้ากรอบรูปเล็กกว่าวิวที่ตาเห็นอยู่หน่อย เราเลื่อนกรอบไปทางตรงข้ามกับแรงสั่นได้ วิวในกรอบจะดูนิ่งขึ้น
Movie Digital IS ทำแบบนั้นกับภาพจากเซนเซอร์ คู่มือของ Canon เขียนว่าเมื่อเปิด กล้องจะแก้อาการสั่นและภาพจะถูกขยายขึ้นเล็กน้อย บทความของ Canon Europe อธิบายว่าการครอปภาพเล็กน้อยนี้เปิดพื้นที่ให้ข้อมูลจากเซนเซอร์เลื่อนไปชดเชยการสั่นได้ ขอบภาพที่ถูกตัดทิ้งคือราคาที่จ่ายไปเพื่อความนิ่ง
ส่วนกันสั่นอีกสองแบบที่หลายคนคุ้นอยู่แล้ว คือกันสั่นในบอดี้ที่ขยับเซนเซอร์ กับกันสั่นในเลนส์ที่ขยับชิ้นแก้ว สองแบบนี้ขยับของจริง ไม่ได้ตัดขอบภาพ ใครอยากรู้พื้นฐานของแต่ละแบบเทียบกับกิมบอล ลองอ่าน กันสั่น ในกล้อง ในเลนส์ หรือกิมบอล ต่างกันยังไง ประกอบได้ บทความนี้จะโฟกัสเฉพาะชั้นดิจิทัลของ Canon
ระดับ Off, On และ Enhanced ของ Movie Digital IS ต่างกันยังไง
ในเมนู Canon ให้เลือกสามระดับ คู่มือ EOS R6 Mark II เขียนไว้ตรงกันกับรุ่นอื่น ระดับ Off คือปิดกันสั่นชั้นนี้ ระดับ On แก้อาการสั่นและภาพถูกขยายเล็กน้อย ระดับ Enhanced แก้อาการสั่นที่แรงกว่า On ได้ และภาพถูกขยายมากขึ้นอีก
ในกล้องบางรุ่น เช่น EOS R100 กับ EOS 850D เมนูเขียนว่า Enable แทน On แต่ความหมายเหมือนกัน
พูดง่าย ๆ คือ On เหมาะกับการถือกล้องยืนพูด หรือแพนช้า ๆ ที่มือสั่นเบา ๆ ส่วน Enhanced เหมาะกับการเดินถ่าย ที่ภาพโยกตามจังหวะก้าว Canon Europe เล่าว่าเมื่อเปิดไว้ ช่วยให้ภาพนิ่งตอนเดินได้จริง แลกกับมุมภาพที่แคบลงกว่าเดิม
ถ้าจะจำแค่อย่างเดียว ระดับยิ่งแรง ภาพยิ่งนิ่ง และมุมภาพยิ่งแคบ
CREATOR SCHOOL THAILAND · CANON
Off On Enhanced กรอบภาพเล็กลงไปตามลำดับ
Off
ปิดชั้นดิจิทัล
ได้มุมภาพเต็ม เหมาะกับตอนตั้งกล้องบนขาตั้ง ตามที่คู่มือ Canon แนะนำ
On
ขยายภาพเล็กน้อย
แก้มือสั่นเบา ๆ เช่น ถือกล้องยืนพูด หรือแพนช้า ๆ
Enhanced
ขยายภาพมากขึ้น
แก้การสั่นที่แรงกว่า On ได้ เหมาะกับการเดินถ่าย แลกกับมุมที่แคบลง
กรอบในภาพวาดเพื่ออธิบายลำดับ ไม่ได้วาดตามสัดส่วนจริง ที่มา คู่มือออนไลน์ EOS R6, EOS R6 Mark II และ EOS R100 ของ Canon
ตั้ง Enhanced แล้วภาพครอปเท่าไหร่
คำถามนี้คนถามกันเยอะที่สุด และคำตอบตรง ๆ คือ คู่มือออนไลน์ของ Canon ไม่ได้บอกเป็นตัวเลข ทั้งคู่มือ EOS R6, R6 Mark II, R100 และ 850D ใช้คำเดียวกันว่า On ขยายเล็กน้อย และ Enhanced ขยายมากขึ้น หน้าสเปก EOS R6 Mark III ของ Canon ก็บอกแค่ว่ามีกันสั่นดิจิทัลสำหรับวิดีโอ โดยไม่ระบุว่าครอปเท่าไร
ตัวเลขที่เห็นตามกลุ่มหรือคลิปรีวิว จึงมาจากการวัดของแต่ละคน กับกล้อง เลนส์ และขนาดไฟล์ที่ต่างกัน คู่มือเองก็บอกว่าบางขนาดการบันทึกวิดีโอ ประสิทธิภาพกันสั่นอาจลดลง ตัวเลขเดียวจึงใช้กับทุกการตั้งค่าไม่ได้
อีกเรื่องที่คู่มือ EOS R6 เขียนไว้ชัด คือถ้าใช้เลนส์ EF-S หรือเปิดโหมดครอปวิดีโออยู่แล้ว แล้วเปิดกันสั่นดิจิทัลซ้อน พื้นที่ภาพจะลดลงไปอีก ใครถ่ายครอปอยู่แล้วต้องเผื่อมุมไว้มากกว่าคนอื่น
ทางที่แม่นที่สุดคือวัดกับกล้องของเราเอง วิธีอยู่ในหัวข้อทำได้คืนนี้ด้านล่าง
Movie Digital IS ทำงานคู่กับกันสั่นในบอดี้และในเลนส์ยังไง
Canon เรียกการทำงานร่วมกันนี้ว่า Coordinated Control IS หน้าสเปก EOS R6 Mark III เขียนว่าระบบนี้รวมกันสั่นในบอดี้ กันสั่นในเลนส์ และกันสั่นดิจิทัลเข้าด้วยกัน ส่วนตัวเลขที่เห็นบ่อย Canon ระบุว่าเมื่อใช้กันสั่นในบอดี้คู่กับเลนส์ RF ที่มีกันสั่นในตัว แก้ได้สูงสุด 8.5 สต็อปตรงกลางภาพ และ 7.5 สต็อปที่ขอบภาพ ตามมาตรฐาน CIPA ซึ่งวัดกับภาพนิ่ง ตัวเลขสต็อปแปลว่าถือกล้องด้วยชัตเตอร์ช้าลงได้กี่ขั้นโดยภาพไม่เบลอ ไม่ได้บอกว่าวิดีโอจะนิ่งแค่ไหน
ลองนึกถึงคนแบกโต๊ะสามคน แต่ละคนรับน้ำหนักคนละมุม บทความของ Canon Europe อธิบายว่าเลนส์ขยับชิ้นแก้วแก้การส่ายขึ้นลงและซ้ายขวา ส่วนบอดี้ขยับเซนเซอร์แก้ทั้งการหมุน การเลื่อนขึ้นลงซ้ายขวา และการส่าย ข้อมูลส่งถึงกันแบบทันที กันสั่นในเลนส์ได้เปรียบตอนใช้ระยะเทเล ส่วนกันสั่นในบอดี้ได้เปรียบที่ระยะกว้าง ชั้นดิจิทัลมาช่วยปิดท้ายด้วยการเลื่อนภาพในกรอบ
CREATOR SCHOOL THAILAND · CANON
กันสั่นสามชั้น ใครรับส่วนไหน
1
ในเลนส์
ขยับชิ้นแก้ว
แก้การส่ายขึ้นลงและซ้ายขวา ได้เปรียบตอนใช้ระยะเทเล
2
ในบอดี้
ขยับเซนเซอร์
แก้การหมุน การเลื่อนขึ้นลงซ้ายขวา และการส่าย ได้เปรียบที่ระยะกว้าง
3
ชั้นดิจิทัล
Movie Digital IS
ครอปขอบภาพเผื่อไว้ แล้วเลื่อนภาพในกรอบชดเชยการสั่น ภาพจึงแคบลง
ที่มา หน้าสเปก EOS R6 Mark III ของ Canon, บทความ 8-stops of Image Stabilisation ของ Canon Europe และคู่มือออนไลน์ EOS R6 Mark II
กล้องที่ไม่มีกันสั่นในบอดี้ก็ใช้ได้ คู่มือ EOS R100 เขียนว่ากันสั่นชั้นดิจิทัลทำงานได้แม้เลนส์ไม่มีกันสั่น และคู่มือ EOS R6 Mark II บอกว่ากับเลนส์บางตัว ระบบจะแก้ได้ดีขึ้นอีก โดยมีเครื่องหมายบวกขึ้นข้างไอคอนกันสั่น
เปิด Movie Digital IS แล้วต้องระวังอะไร
เรื่องแรกที่คนพลาดบ่อย คู่มือ EOS R6 และ R6 Mark II เขียนตรงกันว่า ถ้าสวิตช์กันสั่นบนเลนส์ปิดอยู่ กันสั่นชั้นดิจิทัลจะไม่ทำงาน ใครใช้เลนส์ที่มีกันสั่น ต้องเปิดสวิตช์บนกระบอกไว้ด้วย
เรื่องที่สอง เพราะภาพถูกขยาย คู่มือเตือนว่าภาพอาจดูเม็ดหยาบขึ้น และเห็นนอยส์กับจุดแสงชัดขึ้น ยิ่งถ่ายในที่แสงน้อย ยิ่งสังเกตง่าย
เรื่องที่สาม ระยะเลนส์มีผล คู่มือบอกว่าแก้ได้ดีที่มุมกว้าง และได้ผลน้อยลงที่ระยะเทเล คู่มือ EOS R6 บอกว่าเลนส์ยาวเกิน 1000mm จะไม่ได้ผลเลย ส่วนคู่มือ 850D บอกว่าใช้ไม่ได้กับเลนส์ยาวเกิน 800mm
เรื่องที่สี่ บางจังหวะวัตถุอาจดูหลุดโฟกัสไปชั่วครู่ และคู่มือ R100 บอกว่าขนาดจุดโฟกัสจะเปลี่ยนเมื่อเปิดใช้ ส่วนเลนส์ TS-E กับเลนส์ตาปลา Canon แนะนำให้พิจารณาปิด
ความเข้าใจผิดที่พบบ่อยเรื่อง Movie Digital IS
เรื่องแรก คิดว่าเปิด Enhanced ไว้ตลอดดีที่สุด ที่จริงตอนตั้งกล้องบนขาตั้ง คู่มือ Canon แนะนำให้ตั้งเป็น Off เพราะไม่มีการสั่นให้แก้ เราจะเสียมุมภาพกับความละเอียดไปเปล่า ๆ
เรื่องที่สอง คิดว่าเปิดแล้วจะนิ่งเท่ากิมบอล กันสั่นชั้นนี้เลื่อนภาพได้เท่ากับพื้นที่ที่ครอปเผื่อไว้ ถ้าการสั่นแรงเกินพื้นที่นั้น ภาพก็ยังโยก ท่าเดินกับการจับกล้องยังสำคัญเท่าเดิม
เรื่องที่สาม คิดว่าครอปแล้วระยะเลนส์ยังเท่าเดิม พอภาพถูกขยาย มุมภาพจะแคบลงเหมือนซูมเข้าไปนิดหนึ่ง ใครใช้เลนส์กว้างเพื่อถือกล้องถ่ายตัวเอง ต้องเผื่อระยะให้กว้างกว่าที่ตั้งใจ
เรื่องที่สี่ คิดว่าทุกกล้อง Canon มีเมนูนี้ ควรเช็คจากคู่มือออนไลน์ของรุ่นเรา และ Canon บอกไว้ในคู่มือว่าเลนส์บางตัวใช้ร่วมกับกันสั่นชั้นนี้ไม่ได้ ให้เช็คจากเว็บไซต์ Canon
คืนนี้มาลองวัดมุมภาพที่หายไปกัน
เริ่มจากตั้งกล้องบนขาตั้งหรือวางบนโต๊ะให้นิ่ง หันไปหาผนังที่มีของเรียงกันเป็นแนว เช่น ชั้นหนังสือ หรือติดกระดาษโน้ตเป็นแถวตามขอบที่เห็นในจอ ใช้เลนส์ตัวที่ใช้บ่อย และตั้งขนาดวิดีโอที่ถ่ายจริง
ถ่ายคลิปสั้น ๆ สามคลิป คลิปแรกตั้ง Off คลิปที่สองตั้ง On คลิปที่สามตั้ง Enhanced โดยไม่ขยับกล้องเลย แล้วเปิดเทียบกันในคอม ดูว่ากระดาษโน้ตแผ่นไหนหายไปจากขอบภาพ จะเห็นมุมที่เสียไปในแต่ละระดับชัดเจน
จากนั้นลองถือกล้องเดินทางตรงสิบก้าว ทำซ้ำทั้ง On และ Enhanced เราจะรู้ว่างานแบบไหนพอแค่ On และงานไหนต้อง Enhanced
ถ้าทำแล้วภาพยังสั่นอยู่ ลองเช็คก่อนว่าสวิตช์กันสั่นบนเลนส์เปิดอยู่ไหม แล้วลองย่อเข่า เดินลงส้นเท้าให้นุ่มขึ้น ถ้ายังไม่ดีขึ้น เปิดคู่มือออนไลน์ของรุ่นเราในหัวข้อกันสั่นวิดีโอ ดูข้อจำกัดของเลนส์และขนาดไฟล์
สิ่งที่อยากให้จำกลับไป
Movie Digital IS คือกันสั่นชั้นดิจิทัลของ Canon ที่ครอปขอบภาพเพื่อเผื่อพื้นที่เลื่อนชดเชยการสั่น ระดับ On ครอปเล็กน้อย ส่วน Enhanced นิ่งกว่าแต่ครอปมากกว่า คู่มือไม่ได้ให้ตัวเลขครอป วัดเองกับกล้องและขนาดไฟล์ที่ใช้จริงแม่นที่สุด ในกล้องที่มีกันสั่นในบอดี้ มันทำงานร่วมกับเลนส์และเซนเซอร์เป็น Coordinated Control IS อย่าลืมเปิดสวิตช์กันสั่นบนเลนส์ และตั้ง Off เมื่อใช้ขาตั้ง
อ่านต่อ
ถ้าอยากรู้ว่าชัตเตอร์ช้าแค่ไหนถึงถือมือได้ ลองอ่าน กฎ 1 ส่วนทางยาวโฟกัส ยังใช้ได้ไหม ในยุคไฟล์ละเอียดสูงและกันสั่น และถ้าอยากอ่านจากต้นทาง เปิด คู่มือ EOS R6 Mark II หัวข้อกันสั่น ของ Canon ได้เลย
บทความนี้ CreatorSchoolThailand เขียนเอง ไม่ได้รับค่าตอบแทนจาก Canon
