เปิดเว็บแล้วเจอข่าวว่า เฟิร์มแวร์เลนส์ SIGMA ตัวที่เราใช้ออกเวอร์ชันใหม่ เพิ่มฟีเจอร์หรือแก้อาการบางอย่าง แต่พอกดเข้าไปดู เจอทั้งชื่อโปรแกรม ชื่อไฟล์ และคำว่า USB DOCK จนไม่แน่ใจว่าต้องเริ่มจากตรงไหน
เรื่องนี้งงจริง เพราะ เฟิร์มแวร์เลนส์ SIGMA อัปคนละวิธีตามเมาท์ เลนส์รุ่นเดียวกันแต่คนละเมาท์ ขั้นตอนก็ต่างกัน บทความนี้จะพาดูวิธีของแต่ละเมาท์ วิธีเช็คว่าเลนส์เราใช้เวอร์ชันไหนอยู่ และเรื่องแบตที่ต้องระวังระหว่างอัป ข้อมูลทั้งหมดมาจากหน้า support ทางการของ SIGMA
เฟิร์มแวร์เลนส์ SIGMA คืออะไร ทำไมต้องอัป
เฟิร์มแวร์ คือโปรแกรมเล็ก ๆ ที่ฝังอยู่ในชิปของเลนส์ คอยสั่งมอเตอร์โฟกัส คุยกับกล้อง และส่งข้อมูลอย่างรูรับแสงให้กล้องรู้ เหมือนแอปในมือถือที่ออกเวอร์ชันใหม่มาแก้บั๊กหรือเพิ่มลูกเล่น
ลองดูตัวอย่างจากหน้าดาวน์โหลดของเลนส์ 90mm F2.8 DG DN Contemporary รุ่น L-Mount เวอร์ชัน 1.2 เพิ่มการตั้งให้วงแหวนโฟกัสทำงานระหว่าง AF ได้ และโชว์ค่า T-stop ตอนถ่ายวิดีโอบนกล้องที่รองรับ ส่วนรุ่น Sony E-mount เวอร์ชัน 04 แก้อาการจอดับและค้างที่เกิดได้ยากเวลาใช้กับกล้อง Sony α7 V
แปลว่าเฟิร์มแวร์ใหม่ไม่ได้มีแค่การแก้ปัญหา บางครั้งก็ทำให้เลนส์ตัวเดิมทำงานกับกล้องรุ่นใหม่ได้ดีขึ้น หรือได้ฟีเจอร์ที่ไม่มีตอนซื้อมา
ทำไม เฟิร์มแวร์เลนส์ SIGMA แต่ละเมาท์อัปคนละวิธี
ลองนึกถึงปลั๊กไฟของแต่ละประเทศ ไฟเป็นไฟเหมือนกัน แต่หัวเสียบไม่เหมือนกัน เลนส์ก็คล้ายกัน เลนส์ SIGMA รุ่นเดียวกันมีหลายเมาท์ และแต่ละเมาท์ต้องคุยกับกล้องของค่ายนั้น ๆ ช่องทางส่งเฟิร์มแวร์เข้าเลนส์จึงขึ้นกับระบบของกล้องค่ายนั้นด้วย
เลนส์ 18-50mm F2.8 DC DN Contemporary เป็นตัวอย่างที่เห็นชัด รุ่นนี้มีสี่เมาท์ คือ L-Mount, Sony E-mount, FUJIFILM X และ Canon RF หน้าดาวน์โหลดของรุ่นนี้เขียนขั้นตอนแยกกันทั้งสี่เมาท์ บางเมาท์ใช้การ์ด บางเมาท์ใช้คอม และบางเมาท์ให้ไปอ่านหน้า support ของผู้ผลิตกล้อง
CREATOR SCHOOL THAILAND · SIGMA
เลนส์เมาท์ไหน อัปเฟิร์มแวร์ทางไหน
สรุปจากหน้า Firmware Download และหน้า USB DOCK UD-11 บนเว็บ SIGMA Global
L-Mount
ผ่านกล้อง ด้วยเมมโมรีการ์ด
วางไฟล์ไว้ชั้นนอกสุดของการ์ด แล้วอัปจากเมนู Setup ของกล้อง หรือใช้ USB DOCK UD-11 ต่อคอมก็ได้
Canon RF
ผ่านกล้อง EOS R ด้วยการ์ด
ใช้ไฟล์ .afu อัปจากเมนูตั้งค่าของกล้อง อัปผ่าน EOS Utility ไม่ได้
Sony E-mount
ต่อกล้องเข้าคอมด้วยสาย USB
ใช้ Lens System Software Updater ต้องลง Sony Camera Driver ก่อน และถอดการ์ดออก
FUJIFILM X
ใช้กล้อง FUJIFILM
SIGMA ให้อ่านหน้า support ของ FUJIFILM ก่อนอัป
Canon EF-M
USB DOCK UD-11
ต่อเลนส์เข้าคอมแล้วอัปด้วย SIGMA Optimization Pro
ไม่มีทั้ง UD-11 และกล้องที่อัปได้ ติดต่อฝ่ายบริการลูกค้าของ SIGMA ขออัปให้ฟรีได้ ขั้นตอนอาจเปลี่ยนตามรุ่นเลนส์ ควรเช็คหน้าทางการล่าสุดทุกครั้ง
L-Mount อัปผ่านกล้องด้วยเมมโมรีการ์ด
คนใช้ L-Mount มีทางที่ง่ายที่สุด คืออัปผ่านกล้อง หน้าดาวน์โหลดของ SIGMA ใช้กล้อง SIGMA fp เป็นตัวอย่าง ส่วนคนใช้กล้อง Leica หรือ Panasonic LUMIX ให้ทำตามคู่มือของกล้องตัวเอง
ขั้นตอนคร่าว ๆ คือ ฟอร์แมตการ์ดในกล้องก่อน แล้วก๊อปไฟล์เฟิร์มแวร์ไปวางไว้ชั้นนอกสุดของการ์ด ไม่ใช่ในโฟลเดอร์ DCIM ที่เก็บรูป จากนั้นใส่การ์ด ติดเลนส์ เข้าเมนู Setup เลือก Firmware Update แล้วเลือก Lens กล้องจะถามว่าเริ่มอัปไหม ก็กดยืนยัน
ระหว่างอัปห้ามกดปุ่มอะไรจนกว่าจะขึ้นข้อความว่าเสร็จ และถ้าในการ์ดเป็นเวอร์ชันที่เก่ากว่าในเลนส์ ระบบจะไม่ยอมอัป
อัป เฟิร์มแวร์เลนส์ SIGMA ผ่าน USB DOCK กับ SIGMA Optimization Pro
อีกทางของคนใช้ L-Mount คือ USB DOCK UD-11 อุปกรณ์เสริมที่ขายแยก หน้าตาเหมือนท้ายกล้องที่ตัดมาแค่เมาท์ เอาเลนส์เสียบแล้วต่อเข้าคอม UD-11 มีสองเมาท์ คือ L-Mount กับ Canon EF-M
ฝั่งคอมใช้โปรแกรม SIGMA Optimization Pro เปิดโปรแกรมแล้ว ถ้าเลนส์ยังเป็นเวอร์ชันเก่า จะมีข้อความเด้งขึ้นมาว่ามีเฟิร์มแวร์ใหม่ กด Yes ก็เริ่มอัป SIGMA บอกให้อัปตัวโปรแกรมเป็นเวอร์ชันล่าสุดก่อนทุกครั้ง
ข้อดีของทางนี้คือปรับค่าเลนส์ได้ด้วย เช่นความไวของวงแหวนโฟกัสตอนหมุนแบบแมนนวล ส่วนคนที่ไม่มีทั้ง UD-11 และกล้องที่อัปได้ ประกาศของ SIGMA บอกว่าติดต่อฝ่ายบริการลูกค้าของ SIGMA เพื่อขออัปให้ฟรีได้
หน้าดาวน์โหลดตอนนี้ระบุว่าฝั่ง Mac ใช้ได้กับ macOS 14, 15 และ 26 ฝั่ง Windows ใช้ได้กับ Windows 8.1, 10 และ 11 เลขเวอร์ชันของสองฝั่งอาจไม่ตรงกัน ให้โหลดตัวล่าสุดของระบบเราเสมอ ก่อนลงเวอร์ชันใหม่ต้องลบเวอร์ชันเก่าออกก่อน
Sony E-mount ต่อกล้องเข้าคอม
เลนส์ SIGMA เมาท์ Sony E ไม่ได้ใช้ USB DOCK หน้าดาวน์โหลดให้ติดเลนส์บนกล้อง แล้วต่อกล้องเข้าคอมด้วยสาย USB ที่ให้มากับกล้อง จากนั้นรันโปรแกรม Lens System Software Updater ที่ดาวน์โหลดมาจากหน้าของเลนส์รุ่นนั้น
ก่อนเริ่มต้องลง Sony Camera Driver ในคอมก่อน ถอดเมมโมรีการ์ดออกจากกล้อง และบางรุ่นต้องตั้งเมนู USB Connection ให้เป็น Mass Storage คนใช้ Mac ชิป Apple Silicon อาจต้องปรับค่าความปลอดภัยของเครื่องด้วย SIGMA มีคู่มือแยกให้
ระบบปฏิบัติการที่รองรับต่างกันไปตามรุ่นเลนส์ ลองเช็คในหน้าของรุ่นที่เรามีทุกครั้ง อัปเสร็จแล้วให้ปิดกล้อง ถอดแบตออก แล้วใส่กลับก่อนเปิดใหม่
Canon RF และ FUJIFILM X
เลนส์ SIGMA เมาท์ Canon RF อัปผ่านกล้องด้วยการ์ด คล้าย L-Mount แตกออกมาจะได้ไฟล์นามสกุล .afu ก๊อปไว้ชั้นนอกสุดของการ์ด แล้วเข้าเมนูตั้งค่าของกล้อง เลือก Firmware แล้วเลือกเวอร์ชันของเลนส์
ข้อที่ต้องรู้คือ ต้องติดเลนส์กับกล้อง EOS R เท่านั้น และอัปผ่านโปรแกรม EOS Utility ไม่ได้ ถ้าเกิด error ระหว่างอัป ให้ถอดแบตแล้วหยุด อัปเสร็จแล้วถอดแบตอย่างน้อย 2 วินาทีก่อนเปิดใหม่
ส่วนเมาท์ FUJIFILM X หน้าของ SIGMA ไม่ได้เขียนขั้นตอนเอง ให้ไปอ่านหน้า support ของ FUJIFILM ก่อนอัป ใช้กล้อง FUJIFILM ที่ติดเลนส์ SIGMA ตัวนั้น และใช้แบตที่ชาร์จเต็ม
เช็คเวอร์ชัน เฟิร์มแวร์เลนส์ SIGMA ที่ใช้อยู่
ก่อนอัปลองเช็คก่อนว่าเลนส์เราเป็นเวอร์ชันไหน จะได้รู้ว่าต้องอัปจริงไหม L-Mount ดูในเมนู Setup ของกล้อง ตัวอย่างบน SIGMA fp อยู่ที่หัวข้อ Information Canon RF ดูได้ที่เมนู Firmware ในหมวดตั้งค่า มีบรรทัดเวอร์ชันของเลนส์แยกไว้
Sony E-mount ดูได้สองที่ ในโปรแกรมอัปมีช่อง Current version บอกเวอร์ชันปัจจุบัน และในเมนูของกล้องมีหัวข้อ Version ส่วนคนใช้ USB DOCK โปรแกรมจะบอกเองว่ามีเวอร์ชันใหม่ไหม
จากนั้นเทียบกับเวอร์ชันล่าสุดในหน้า Firmware Download ของ SIGMA ซึ่งแยกรายการตามรุ่นเลนส์และเมาท์ไว้ให้
เรื่องแบตที่ต้องระวังระหว่างอัป
หน้าของ L-Mount, Sony E และ Canon RF เตือนตรงกันหลายข้อ คือใช้แบตที่ชาร์จเต็มหรือต่ออะแดปเตอร์ไฟ ห้ามถอดแบต ห้ามปิดกล้อง และเลนส์ต้องติดกล้องไว้ตลอด ส่วน FUJIFILM X ก็ย้ำให้ใช้แบตที่ชาร์จเต็ม ถ้าต่อสาย ต้องเสียบให้แน่นตลอด หน้า L-Mount ของบางรุ่นบอกด้วยว่าถ้าแบตเหลือน้อย ระบบจะไม่ยอมเริ่มอัป
เหตุผลเหมือนตอนอัปมือถือแล้วแบตหมดกลางทาง ข้อมูลเขียนไม่ครบ หน้า Canon RF เตือนว่าการถอดเลนส์หรือกดปุ่มระหว่างอัปอาจทำให้เลนส์ทำงานผิดปกติ ถ้าเกิด error หน้า Canon RF ให้ถอดแบต หยุดก่อน เช็คแบตกับไฟล์ในการ์ดแล้วค่อยเริ่มใหม่ ส่วนหน้า L-Mount บอกว่าถ้าขึ้นข้อความว่าอัปไม่สำเร็จ ให้ติดต่อฝ่ายบริการของ SIGMA
CREATOR SCHOOL THAILAND · SIGMA
เช็คลิสต์ก่อนกดอัปเฟิร์มแวร์เลนส์
รวมคำเตือนจากหน้าดาวน์โหลดของ SIGMA หลายรุ่นไว้ที่เดียว
เช็คเวอร์ชันที่ใช้อยู่
ดูในเมนูกล้องหรือในโปรแกรม แล้วเทียบกับหน้า Firmware Download
อ่าน Before updating ของเมาท์เรา
ขั้นตอนและระบบปฏิบัติการที่รองรับต่างกันไปตามรุ่นเลนส์
ชาร์จแบตให้เต็ม หรือต่ออะแดปเตอร์ไฟ
บางรุ่นจะไม่ยอมเริ่มอัปถ้าแบตเหลือน้อย
เตรียมการ์ดหรือสาย
ฟอร์แมตการ์ดในกล้อง วางไฟล์ไว้ชั้นนอกสุด หรือเสียบสาย USB ให้แน่น
ระหว่างอัป อย่าแตะอะไร
ห้ามปิดกล้อง ห้ามถอดแบต ห้ามถอดเลนส์ และรอจนขึ้นข้อความว่าเสร็จ
หน้า Canon RF ให้ถอดแบตอย่างน้อย 2 วินาทีหลังอัปเสร็จ หน้า Sony E-mount ให้ปิดกล้อง ถอดแบตแล้วใส่กลับก่อนเปิดใหม่
ความเข้าใจผิดเรื่อง เฟิร์มแวร์เลนส์ SIGMA ที่พบบ่อย
เรื่องแรก คิดว่าเลนส์ทุกตัวต้องซื้อ USB DOCK ถึงจะอัปได้ ที่จริงหลายเมาท์อัปผ่านกล้องหรือต่อกล้องเข้าคอมได้เลย
เรื่องที่สอง คิดว่าวิธีที่เพื่อนใช้กับเลนส์รุ่นเดียวกันจะใช้กับเราได้ ถ้าคนละเมาท์ ขั้นตอนก็ต่างกัน
เรื่องที่สาม คิดว่าใช้ EOS Utility อัปเลนส์ SIGMA เมาท์ RF ได้ หน้าทางการเขียนว่าไม่รองรับ
เรื่องที่สี่ คิดว่าแบตเหลือครึ่งก้อนก็พอ ทุกหน้าที่เราอ่านให้ใช้แบตที่ชาร์จเต็ม
คืนนี้ลองเช็คเลนส์ของเรากัน
ลองเปิดเมนูกล้องดูเวอร์ชันเลนส์ตามวิธีของเมาท์เรา จดตัวเลขไว้ แล้วเปิดหน้า Firmware Download ของ SIGMA เลือกรุ่นเลนส์ ดูว่ามีเวอร์ชันใหม่กว่าไหม และเวอร์ชันนั้นแก้หรือเพิ่มอะไร
ถ้ามีเวอร์ชันใหม่ ลองอ่านส่วน Before updating ของเมาท์เราให้จบก่อน ชาร์จแบตให้เต็ม เตรียมการ์ดว่าง หรือเตรียมสายกับโปรแกรมให้พร้อม แล้วค่อยลงมือตอนที่มีเวลาไม่ต้องรีบออกไปถ่ายงาน
ถ้าทำแล้วยังไม่ได้ผล หรือขึ้นข้อความว่าอัปไม่สำเร็จ หยุดไว้ก่อน แล้วติดต่อศูนย์บริการ SIGMA ในประเทศ
สิ่งที่อยากให้จำกลับไป
เฟิร์มแวร์เลนส์ SIGMA อัปตามเมาท์ L-Mount กับ Canon RF ใช้การ์ดผ่านกล้อง Sony E ต่อกล้องเข้าคอม FUJIFILM X ทำตามหน้าของ FUJIFILM และ USB DOCK UD-11 คืออีกทางของ L-Mount กับ EF-M ไม่ว่าทางไหน แบตต้องเต็ม และห้ามปิดหรือถอดอะไรระหว่างอัป
อ่านต่อ
ถ้าเพิ่งย้ายค่ายแล้วอยากเปลี่ยนเมาท์เลนส์เดิม ลองอ่าน เปลี่ยนเมาท์เลนส์ SIGMA ได้ไหม ส่วนคนใช้ LUMIX ที่อยากรู้ว่าใส่เลนส์ SIGMA ได้แค่ไหน ดู L-Mount บน LUMIX ใส่เลนส์ SIGMA หรือ Leica ได้แค่ไหน และถ้าอยากเปิดดูเวอร์ชันล่าสุดจากต้นทาง ไปที่ หน้า Firmware Download บนเว็บ SIGMA Global
CreatorSchoolThailand ทำงานร่วมกับ SIGMA Thailand ในบางโปรเจกต์ บทความนี้ไม่ได้รับค่าตอบแทน
