แบตกล้อง Canon รุ่น LP-E6 ที่มากับ EOS 5D Mark II ตั้งแต่ปี 2008 หน้าตาแทบไม่ต่างจาก LP-E6P ที่ขายคู่กับ EOS R5 Mark II แต่คู่มือของ R5 Mark II เขียนไว้ชัดว่า LP-E6 ก้อนแรก ใช้เป็นแหล่งไฟให้กล้องตัวนี้ไม่ได้ ทั้งที่รูปทรงเหมือนกัน เรื่องแบบนี้ ชวนให้หลายคนสรุปว่า แบตกล้อง แต่ละค่ายใช้ข้ามกันไม่ได้ เพราะค่ายอยากขายแบตแท้ราคาแพง
ผมว่าข้อสรุปนั้น ถูกอยู่ครึ่งหนึ่งครับ อีกครึ่งที่ไม่ค่อยมีใครเล่า คือแบตในตัวกล้อง ไม่ได้เป็นแค่ก้อนเก็บไฟ และถ้าลองดูวงการวิดีโอ จะเห็นว่าแบตชนิดเดียวกัน ใช้ข้ามยี่ห้อกันมานานแล้ว แค่มันไม่ได้อยู่ในตัวกล้อง
แบตกล้อง กับแบตจอและไฟ คนละโลกกัน
ลองนึกถึงไฟฉาย กับมือถือดูนะครับ ไฟฉายต้องการแค่ไฟ ถ่านยี่ห้อไหนใส่ก็สว่าง แต่มือถือต้องรู้ว่า แบตเหลือกี่เปอร์เซ็นต์ ร้อนเกินไปไหม และจ่ายไฟได้ทันหรือเปล่า ตอนเปิดกล้องถ่ายวิดีโอ
แบตในตัวกล้อง อยู่ฝั่งมือถือ Sony เรียกแบตของตัวเองว่า InfoLITHIUM และอธิบายไว้ในหน้าสินค้า NP-F970 ว่ามีไมโครโปรเซสเซอร์อยู่ในก้อน คอยบอกเวลาใช้งานที่เหลือเป็นนาที ส่วนจอมอนิเตอร์ หรือไฟ LED อยู่ฝั่งไฟฉาย ขอแค่ไฟที่นิ่งพอ
นี่คือเหตุผลที่ Atomos บอกในหน้าซัพพอร์ตว่า NINJA V ใช้แบต NP-F หรือแบตที่เข้ากับ L-Series ได้ แบตทรงนี้ เลยกลายเป็นของกลางของวงการจอและไฟ ทั้งที่ต้นทาง มาจากกล้องวิดีโอของ Sony เอง
ในมุมของผม ยังมีอีกเหตุผลหนึ่ง คือแบตในตัวกล้อง ต้องอยู่ในด้ามจับ รูปทรงของมัน จึงผูกกับขนาดกริป น้ำหนัก และการซีลกันฝุ่นของบอดี้ ซึ่งแต่ละค่าย ออกแบบไม่เหมือนกันตั้งแต่ต้น
พอแยกสองโลกนี้ออก คำถามจะเปลี่ยน จากทำไมค่ายไม่ยอมใช้แบตร่วมกัน เป็นทำไมแต่ละค่าย ถึงออกแบบแบตให้เข้ากับกล้องของตัวเองแบบนี้ และคำตอบของแต่ละค่าย ไม่เหมือนกันเลยครับ
Canon เก็บรูปทรงเดิม แต่ไส้ในต้องโตตามกล้อง
Canon ใช้รูปทรง LP-E6 มาตั้งแต่ปี 2008 ข้อดีคือ คนที่ย้ายจากกล้องรุ่นเก่า ไปรุ่นใหม่ ยังพกแบตชุดเดิมไปได้หลายรุ่น แต่กล้องยุคนี้ กินไฟหนักขึ้นมาก Canon UK เขียนว่า LP-E6P ออกแบบมา เพื่อรองรับความต้องการไฟของ EOS R5 Mark II โดยจ่ายกระแสได้สูงสุด 6.0A
ราคาที่ต้องจ่าย คือรูปทรงเดียวกัน ทำให้คนเข้าใจว่าใช้แทนกันได้ทุกก้อน คู่มือ R5 Mark II ระบุว่า ถ้าใส่ LP-E6NH หรือ LP-E6N การถ่ายต่อเนื่องจะช้าลง โหมด 8K, RAW และเฟรมเรตสูงบางแบบ จะเลือกไม่ได้ และใช้พัดลมเสริมไม่ได้ ส่วน LP-E6 ก้อนแรก ใช้ไม่ได้เลย เรื่องไฟ ที่กล้องรุ่นใหม่ต้องการมากขึ้น ยังโยงไปถึงความร้อน ตอนถ่ายวิดีโอนาน ๆ ด้วย ซึ่งเคยเล่าไว้ใน ถ่ายวิดีโอนาน ๆ แล้วร้อนจนตัด
Nikon ให้รุ่นเก่าใช้ต่อได้ แต่ได้ไม่เต็ม
Nikon ไปอีกทาง คู่มือ Z 5 บอกว่า กล้องออกแบบมาสำหรับ EN-EL15c แต่ยังใส่ EN-EL15b, EN-EL15a และ EN-EL15 รุ่นแรกได้ เพียงแต่ถ่ายได้น้อยกว่า ต่อการชาร์จหนึ่งครั้ง และ EN-EL15a กับ EN-EL15 ชาร์จผ่านอะแดปเตอร์ชาร์จไม่ได้
วิธีนี้ใจดี กับคนที่มีแบตสะสมมาตั้งแต่ยุค DSLR ราคาที่ต้องจ่าย คือเราต้องจำตัวอักษรท้ายรหัสให้ได้ ว่าก้อนไหน ทำอะไรได้แค่ไหน
Fujifilm ยอมเปลี่ยนก้อนใหม่ทั้งหมด
Fujifilm เลือกตัดจบ ตอนออก X-T4 เปลี่ยนจาก NP-W126S มาเป็น NP-W235 ซึ่งหน้าร้านทางการบอกว่า ให้พลังงานมากกว่า NP-W126S ราว 1.5 เท่า และถ่ายได้ราว 500 ภาพในโหมดปกติ คนที่มีแบตก้อนเล็ก สะสมจากรุ่นก่อน ต้องเริ่มซื้อใหม่ แลกกับการไม่ต้องลาก ข้อจำกัดของก้อนเก่าไปอีกหลายปี
สามค่าย สามคำตอบ แต่โจทย์เดียวกัน คือกล้องรุ่นใหม่ ต้องการไฟมากขึ้น และต้องรู้สถานะแบต ละเอียดขึ้น ค่ายหนึ่งเลือกเก็บรูปทรงไว้ อีกค่ายเลือกให้รุ่นเก่าใช้ต่อแบบจำกัด อีกค่ายเลือกเริ่มใหม่
อีกฝั่งพูดถูกตรงไหน
คนที่บอกว่า ค่ายได้ประโยชน์จากการขายแบตแท้ ก็ไม่ผิดครับ แบตแท้ราคาสูงกว่าแบตเทียบอยู่จริง และพอแบตใช้ข้ามค่ายไม่ได้ คนที่มีกล้องหลายยี่ห้อ ก็ต้องแยกชุดแบต แยกแท่นชาร์จ ตรงนี้คือต้นทุน ที่ผู้ใช้จ่ายเอง ใครอยากดูเรื่องราคากล้อง ที่ถูกมองว่าแพงขึ้นเพราะแบรนด์โลภ ลองอ่าน กล้องแพงขึ้นทุกปี เพราะแบรนด์โลภ จริงไหม ต่อได้ครับ
แต่ก็ควรรู้ข้อเท็จจริงอีกด้านด้วย ปี 2024 Canon ตอบ PetaPixel ว่า R5 Mark II ไม่ได้บังคับให้ใช้แบตยี่ห้อ Canon เพียงแนะนำ LP-E6P และบอกว่า LP-E6N หรือ LP-E6NH จะจำกัดบางฟังก์ชัน
ส่วนเรื่องแบตปลอม ตั้งแต่ปี 2014 ทั้ง Canon และ Nikon ทำหน้าเว็บ สอนวิธีแยกแบตปลอมออกจากของแท้ แบตเทียบจากแบรนด์ ที่ระบุชื่อตัวเองชัดเจน กับแบตปลอม ที่แปะโลโก้ค่ายกล้อง จึงเป็นของคนละอย่างกัน
ใครควรใช้แบตแท้ ใครใช้แบตเทียบได้
ถ้ากล้องของเรา เป็นรุ่นที่ดึงไฟหนัก อย่างรุ่นที่ถ่าย 8K หรือ RAW วิดีโอ หรือรับงานที่พลาดไม่ได้ อย่างงานแต่งงาน และงานอีเวนต์ แบตแท้รุ่นล่าสุดที่คู่มือแนะนำ คือของที่คุ้มจ่ายที่สุด เพราะกล้องจะเปิดฟังก์ชันได้ครบ
ถ้าเป็นกล้องที่ใช้งานเบากว่า ถ่ายภาพนิ่งเป็นหลัก หรืออยากได้ก้อนสำรองไว้เผื่อ แบตเทียบจากแบรนด์ที่รู้จัก ก็เป็นทางเลือกที่ใช้ได้ แค่อย่าซื้อของที่ติดโลโก้ค่ายกล้อง แต่ราคาถูกผิดปกติ เพราะนั่นมักเป็นของปลอม
การบ้านอาทิตย์นี้
ลองหยิบแบตกล้อง ทุกก้อนที่มีออกมาวางเรียงกัน ดูรหัสบนฉลากให้ครบ โดยเฉพาะตัวอักษรท้าย เช่น N, NH, P หรือ a, b, c แล้วเปิดคู่มือกล้องตัวที่ใช้อยู่ หน้าแหล่งจ่ายไฟ หรือหน้าแบตเตอรี่ เช็คว่าก้อนไหน กล้องเราใช้ได้เต็ม และก้อนไหน ใช้ได้แต่มีข้อจำกัด
จากนั้นแปะสติกเกอร์สีแยกไว้ ก้อนที่ใช้ได้เต็ม เก็บไว้สำหรับงานหลัก ก้อนที่มีข้อจำกัด เก็บไว้เป็นสำรอง หรือใช้กับกล้องรุ่นเก่า หลายคนจะเจอว่า ก้อนที่คิดว่าเหมือนกันมาตลอด ไม่ได้เหมือนกัน อย่างที่คิด ส่วนวิธีชาร์จ ให้แบตอยู่กับเราได้นาน อ่านต่อได้ที่ แบตกล้อง ต้องใช้ให้หมดก่อนชาร์จจริงไหม
สรุป
แบตกล้องไม่ใช่ถ่าน มันคือชิ้นส่วนหนึ่งของกล้อง ที่ถอดออกมาชาร์จได้ ก่อนถามว่าทำไมใช้ข้ามค่ายไม่ได้ ลองถามว่า ก้อนในมือคุยกับกล้องตัวนี้ รู้เรื่องหรือเปล่า
ตอนนี้ใช้แบตแท้ หรือแบตเทียบกันอยู่ครับ
ที่มา: Canon EOS R5 Mark II คู่มือ หน้า Operation of Battery Packs and Power Accessories · Canon UK หน้าสินค้า LP-E6P · Bob Atkins พรีวิว EOS 5D Mark II กับแบต LP-E6 (2008) · Nikon Z 5 คู่มือออนไลน์ หน้าแบตเตอรี่ที่ใช้ได้ · FUJIFILM eShop UK หน้าสินค้า NP-W235 · Sony India หน้าสินค้า NP-F970 · Atomos Support เรื่องการเลือกแหล่งไฟ · PetaPixel 13 ส.ค. 2024 · Imaging Resource 19 ส.ค. 2014
