คอนเทนต์ซีรีส์ ทำยังไงให้คนดูกลับมารอดูตอนต่อไป

ลงคลิปไปสิบกว่าตัว ทุกตัวตั้งใจทำ บางตัวยอดวิวดีด้วย แต่พอลงตัวใหม่ คนที่เคยดูกลับไม่ค่อยมาดู เหมือนทุกคลิปต้องเริ่มหาคนดูใหม่จากศูนย์ทุกครั้ง ถ้าช่องของเรากำลังเป็นแบบนี้ ลองเปลี่ยนวิธีคิดจากคลิปเดี่ยว มาเป็น คอนเทนต์ซีรีส์ ดูกัน

คอนเทนต์ซีรีส์ ในที่นี้คือคลิปหรือโพสต์หลายตอนที่มีชื่อเดียวกัน มีรูปแบบซ้ำกัน และลงเป็นจังหวะ จนคนดูรู้ว่าจะได้อะไรและรู้ว่าตอนหน้าจะมาเมื่อไหร่ บทความนี้จะพาออกแบบสี่ชิ้นที่ทำให้ซีรีส์เดินได้ คือชื่อ รูปแบบตอน จังหวะการลง และทางเชื่อมจากตอนนี้ไปตอนหน้า พร้อมเครื่องมือที่ YouTube TikTok และ Instagram มีให้ใช้จริง ซึ่งเช็คจากหน้าช่วยเหลือทางการของแต่ละแพลตฟอร์ม

ทำไมซีรีส์ถึงทำให้คนกลับมา

ลองนึกถึงละครหลังข่าวดู เราไม่ได้เปิดทีวีเพราะรู้ว่าคืนนี้จะสนุกแน่ ๆ แต่เปิดเพราะรู้ว่ามีตอนต่อ รู้ว่าเวลาไหน และรู้ว่าจะได้เจอตัวละครเดิม ความคุ้นเคยนี้ช่วยให้การตัดสินใจกดดูง่ายขึ้นมาก

คลิปเดี่ยวต้องขายตัวเองใหม่ทุกครั้ง คนดูต้องอ่านชื่อ ดูปก แล้วเดาว่าจะคุ้มเวลาไหม แต่ตอนที่สามของซีรีส์ที่เขาชอบตอนหนึ่งกับตอนสองมาแล้ว ไม่ต้องเดาอะไรมาก เพราะเขารู้อยู่แล้วว่ารูปแบบนี้ให้อะไรกับเขา

อีกข้อที่คนทำช่องมักไม่ได้คิดคือ ซีรีส์ช่วยฝั่งเราด้วย เราไม่ต้องคิดรูปแบบใหม่ทุกสัปดาห์ แค่คิดว่าตอนนี้จะใส่เรื่องอะไรลงไปในกรอบเดิม งานจึงเร็วขึ้นและนิ่งขึ้น

ซีรีส์ไม่เหมือน Content Pillar ตรงที่ Pillar คือหัวข้อใหญ่ที่ช่องเราจะพูดถึง ส่วนซีรีส์คือรายการที่มีหน้าตาชัดเจน อยู่ใต้ Pillar ใด Pillar หนึ่ง ถ้ายังไม่ได้วางหัวข้อหลักของช่อง ลองอ่าน Content Pillar คืออะไร ก่อน แล้วค่อยกลับมาเลือกว่าจะทำซีรีส์ใต้เสาไหน

ตั้งชื่อ คอนเทนต์ซีรีส์ ให้คนจำได้และรู้ว่าจะได้อะไร

ชื่อซีรีส์ที่ดีบอกสองเรื่องในคำเดียว คือรูปแบบ กับสิ่งที่คนดูจะได้ เช่น แก้ภาพลูกเพจ ร้านละ 100 บาท ชวนลองเลนส์ราคาไม่เกินหมื่น หรือเปิดตู้เย็นทำมื้อเย็นใน 15 นาที ฟังแล้วรู้เลยว่าแต่ละตอนจะหน้าตาประมาณไหน

ลองหลีกเลี่ยงชื่อที่เท่แต่ไม่บอกอะไร เพราะคนที่เพิ่งเจอตอนแรกยังไม่รู้จักเรา ชื่อจึงต้องอธิบายตัวเองได้ ส่วนความเป็นแบรนด์ค่อยใส่ผ่านโลโก้ สี หรือคำพูดเปิดตอน

ชื่อตอนควรมีสองส่วนเสมอ ส่วนแรกเป็นชื่อซีรีส์กับเลขตอน ส่วนหลังเป็นเรื่องของตอนนั้น เช่น เปิดตู้เย็น ตอน 7 ไข่สามฟองกับข้าวเหลือ คนที่เห็นจากหน้าแรกรู้ว่าเป็นตอนหนึ่งของซีรีส์ ส่วนคนที่ค้นเจอก็ยังรู้ว่าคลิปนี้ตอบเรื่องอะไร

ปกก็ใช้หลักเดียวกัน ล็อกตำแหน่งโลโก้ซีรีส์ สีพื้น และฟอนต์ไว้ให้เหมือนกันทุกตอน แล้วเปลี่ยนแค่ภาพกับคำหลักของตอนนั้น คนดูที่เลื่อนผ่านจะจำได้ภายในเสี้ยววินาที เรื่องการทำปกให้คนกดดู อ่านต่อได้ใน ภาพปกคลิป YouTube ทำยังไงให้คนกดดู

ลองเขียนชื่อซีรีส์มาสักห้าชื่อ แล้วถามเพื่อนที่ไม่รู้จักช่องเราดูว่าแต่ละชื่อน่าจะเป็นคลิปแบบไหน ชื่อที่เขาตอบถูกคือชื่อที่ใช้ได้

รูปแบบตอนที่ซ้ำได้ ไม่ต้องคิดใหม่ทุกครั้ง

หัวใจของซีรีส์คือโครงที่ซ้ำ ลองแบ่งหนึ่งตอนออกเป็นสี่ส่วนดู ส่วนแรกคือจุดเปิดที่บอกว่านี่คือซีรีส์อะไร ตอนที่เท่าไร ส่วนที่สองคือโจทย์ของตอนนี้ ส่วนที่สามคือเนื้อหาหลักที่เปลี่ยนไปทุกตอน และส่วนสุดท้ายคือสะพานไปตอนหน้า

จุดเปิดไม่ต้องยาว คลิปสั้นอาจเป็นประโยคเดียวพูดเหมือนเดิมทุกตอน หรือมุมกล้องเดิมที่คนดูจำได้ คลิปยาวอาจเป็นอินโทรไม่กี่วินาที ที่สำคัญคือต้องไม่ยืดจนคนเลื่อนหนี เพราะช่วงต้นคลิปยังต้องทำหน้าที่ดึงคนดูอยู่ดี เรื่องนี้อ่านต่อได้ใน ฮุก 3 วินาทีแรก เปิดคลิปให้คนดูต่อ

เนื้อหาหลักคือส่วนที่เปลี่ยนได้เต็มที่ แต่ให้มีกติกาเล็ก ๆ ที่ทุกตอนทำเหมือนกัน เช่น ทุกตอนต้องมีตัวเลขราคา ทุกตอนต้องจบด้วยภาพก่อนและหลัง หรือทุกตอนต้องให้คนดูโหวตบางอย่าง กติกาแบบนี้ทำให้คนดูรอคอยช่วงเดิมในทุกตอน

ซีรีส์มีได้สองแบบ แบบแรกดูตอนไหนก่อนก็ได้ เช่น รีวิวร้านอาหารทีละร้าน แบบที่สองต้องดูเรียงกัน เช่น รีโนเวตห้องตั้งแต่วันแรกจนเสร็จ หรือฝึกวิ่งจากศูนย์ถึงสิบกิโล แบบแรกคนใหม่เข้าง่ายกว่า แบบที่สองดึงคนให้กลับมาได้แรงกว่าแต่คนที่มาเจอตอนกลาง ๆ จะงง ถ้าเพิ่งเริ่ม ลองเลือกแบบแรกก่อน แล้วค่อยทำแบบที่สองเมื่อมีคนดูประจำแล้ว

จังหวะการลง แบบที่ทำต่อได้จริง

ละครหลังข่าวทำให้เรารอเพราะเรารู้วันรู้เวลา ซีรีส์ของเราก็ควรมีจังหวะที่คนดูเดาได้ เช่น ทุกวันพุธ หรือทุกเสาร์เช้า แล้วบอกจังหวะนี้ไว้ในคลิปและในคำอธิบาย

จังหวะที่ดีที่สุดคือจังหวะที่เราทำต่อได้ไม่ขาด ลงสัปดาห์ละตอนติดกันสามเดือน ดีกว่าลงทุกวันสองสัปดาห์แล้วหายไป เรื่องความถี่กับการโตของช่อง เคยเขียนไว้ใน โพสต์ทุกวัน แล้วช่องจะโตจริงไหม

วิธีที่ช่วยได้มากคือคิดเป็นซีซั่น ตั้งไว้เลยว่าซีซั่นแรกมีแปดตอน ถ่ายเก็บไว้ก่อนสักสามสี่ตอน แล้วค่อยเริ่มลง พอครบแปดตอน พักสักช่วง ดูตัวเลข แล้วตัดสินใจว่าจะทำซีซั่นต่อไปหรือเปลี่ยนรูปแบบ การมีจุดจบชัดทำให้เราไม่หมดแรงกลางทาง และทำให้คนดูรู้สึกว่าได้ดูของที่จบครบ

ถ้ายังไม่แน่ใจว่าจะไหวไหม ลองตั้งซีซั่นแรกไว้ที่หกตอน ลงสัปดาห์ละตอน แล้วถ่ายเก็บไว้ก่อนอย่างน้อยครึ่งหนึ่ง

เชื่อมแต่ละตอนให้คนเดินต่อได้เอง

ซีรีส์ที่ดีแค่ไหน ถ้าคนดูจบตอนสามแล้วไม่รู้ว่าตอนสี่อยู่ตรงไหน เขาก็ไปดูคลิปอื่น ทางเชื่อมมีสองชั้น ชั้นแรกอยู่ในเนื้อคลิปเอง ชั้นที่สองคือเครื่องมือของแพลตฟอร์ม

ในเนื้อคลิป ลองปิดทุกตอนด้วยประโยคที่บอกว่าตอนหน้าจะเป็นเรื่องอะไร ไม่ต้องเป็นปมค้างแบบละคร แค่บอกให้ชัดก็พอ เช่น ตอนหน้าเราจะลองทำกับเงินแค่ห้าสิบบาท แล้วเปิดตอนใหม่ด้วยการทวนตอนที่แล้วสั้น ๆ ให้คนที่เพิ่งมาตามทัน

บน YouTube เครื่องมือพื้นฐานคือ Playlist ที่เรียงลำดับตอนได้ และในหน้าช่วยเหลือของ YouTube ตอนนี้มีฟีเจอร์ Shows ที่เปลี่ยน Playlist ให้เป็นรายการแบบมีซีซั่นและเลขตอนได้ จาก YouTube Studio ที่เมนู Content แล้วเข้า Playlists เลือกตัวเลือกของ Playlist นั้นแล้วกด Add show features รายการแบบนี้เลือกได้ว่าดูตอนไหนก่อนก็ได้ หรือต้องดูเรียงกัน และอาจมีสิทธิ์ขึ้นในผลค้นหา ในส่วน Recommended shows และ Continue watching ซึ่ง YouTube ใช้คำว่าอาจมีสิทธิ์เท่านั้น ไม่ได้บอกว่าจะได้ขึ้นทุกรายการ

YouTube ยังแนะนำไว้ด้วยว่ารายการที่มีโอกาสถูกมองเป็น Show ควรมีเรื่องหรือหัวข้อต่อเนื่องกัน หน้าตาเหมือนกัน เช่น อินโทร สไตล์ปก และรูปแบบคลิปเดียวกัน และภาพกับเสียงต้องดี ซึ่งก็คือสิ่งที่เราออกแบบไว้ในหัวข้อก่อนหน้าทั้งหมด

ปลายคลิปยาว ใช้หน้าจอตอนจบหรือ End screen ชี้ไปตอนถัดไปหรือชี้ไปทั้ง Playlist ได้ ใส่ได้ในช่วง 5 ถึง 20 วินาทีสุดท้าย คลิปต้องยาวอย่างน้อย 25 วินาที และคลิปแนวนอน 16:9 ใส่ได้สูงสุดสี่ชิ้น ส่วน Shorts มีช่อง Related video ให้ผูกคลิปอื่นในช่องเราไว้ใต้ชื่อช่องได้ ใช้ชี้ไปตอนถัดไปได้เลย แต่ต้องเปิดสิทธิ์ฟีเจอร์ขั้นสูงก่อน

บน TikTok มีฟีเจอร์ Playlist ให้รวมโพสต์ที่เกี่ยวกันไว้ในโปรไฟล์ สร้างได้จากแท็บโพสต์ในโปรไฟล์หรือจาก TikTok Studio และตอนโพสต์ใหม่เลือกใส่เข้า Playlist ได้เลย แต่ต้องรู้ไว้สามเรื่อง ฟีเจอร์นี้ยังไม่ได้เปิดให้ทุกบัญชี โพสต์หนึ่งอยู่ได้แค่ Playlist เดียว และ Playlist จะมองเห็นได้ก็ต่อเมื่อมีโพสต์สาธารณะอยู่ข้างในอย่างน้อยหนึ่งโพสต์

บน Instagram เราปักหมุดโพสต์ไว้บนสุดของโปรไฟล์ได้สูงสุดสามโพสต์ ลองใช้ช่องหนึ่งปักตอนแรกของซีรีส์ไว้ ให้คนที่เพิ่งเข้ามาเริ่มถูกที่ ส่วนสตอรี่เก็บไว้เป็น Highlights บนโปรไฟล์ได้แม้สตอรี่จะหมดอายุไปแล้ว ใช้ทำเป็นหมวดรวมตอนของซีรีส์ได้

ทุกครั้งที่ลงตอนใหม่ ลองกลับไปแก้ตอนก่อนหน้าด้วย ให้ปลายคลิปหรือคำอธิบายชี้มาตอนล่าสุด คนที่ย้อนดูตอนเก่าจะได้เดินมาถึงตอนใหม่เอง

ความเข้าใจผิดเรื่อง คอนเทนต์ซีรีส์ ที่พบบ่อย

เรื่องแรก คิดว่าต้องมีงบหรือทีมใหญ่ถึงจะทำซีรีส์ได้ ที่จริงซีรีส์ช่วยคนทำคนเดียวมากที่สุด เพราะโครงที่ซ้ำทำให้คิดน้อยลง ถ่ายเป็นชุดได้ และตัดต่อจากเทมเพลตเดิมได้

เรื่องที่สอง คิดว่าซ้ำแล้วคนจะเบื่อ ที่คนเบื่อคือเนื้อหาซ้ำ ไม่ใช่รูปแบบซ้ำ รายการทำอาหารที่เราชอบก็ใช้ครัวเดิม พิธีกรเดิม แต่เมนูไม่ซ้ำ กรอบนิ่ง แต่ของข้างในต้องสดเสมอ

เรื่องที่สาม คิดว่าใส่คลิปลง Playlist ก็คือทำซีรีส์แล้ว Playlist เป็นแค่ที่รวมคลิป ถ้าแต่ละคลิปไม่มีชื่อ จุดเปิด และสะพานไปตอนหน้าที่เหมือนกัน คนดูก็ยังรู้สึกว่าเป็นคลิปเดี่ยวที่ถูกจับมาวางรวมกันอยู่ดี

เรื่องที่สี่ คิดว่าซีรีส์ต้องจบด้วยปมค้างทุกตอน ปมค้างใช้ได้กับซีรีส์ที่ต้องดูเรียงกัน แต่ซีรีส์ความรู้หรือรีวิวแบบตอนเดียวจบ ถ้าค้างทุกตอน คนดูจะรู้สึกว่าโดนหลอกให้ดูต่อ บอกตรง ๆ ว่าตอนหน้าเป็นเรื่องอะไรมักได้ผลกว่า

วันนี้มาลองวาง คอนเทนต์ซีรีส์ ซีซั่นแรกกัน

เริ่มจากเปิดหน้า YouTube Analytics หรือสถิติของแพลตฟอร์มที่เราใช้ แล้วหาคลิปเก่าสามตัวที่คนดูนานที่สุดหรือมีคนถามต่อมากที่สุด คลิปพวกนี้มักซ่อนรูปแบบที่คนอยากดูซ้ำอยู่ ถ้ายังไม่แน่ใจว่าดูตัวเลขไหน ลองอ่าน YouTube Analytics ดูตัวเลขไหนก่อน

จากนั้นหยิบกระดาษมาหนึ่งแผ่น เขียนชื่อซีรีส์ เขียนสี่ส่วนของหนึ่งตอน และเขียนหัวข้อตอนหนึ่งถึงหกลงไป ถ้าเขียนไม่ถึงหกตอน แปลว่ากรอบอาจแคบไป ลองขยายโจทย์อีกนิด

ทำปกเทมเพลตไว้หนึ่งแบบ เลือกวันลงที่ทำได้จริง ถ่ายเก็บสามตอนแรก แล้วตั้งค่าทางเชื่อมให้ครบ คือ Playlist หรือ Show บน YouTube, Playlist บน TikTok ถ้าบัญชีเรามีฟีเจอร์นี้แล้ว และปักหมุดตอนแรกไว้บน Instagram

ถ้าลงไปสามสี่ตอนแล้วยังไม่มีคนดูต่อ ลองเช็คก่อนว่าชื่อซีรีส์อ่านแล้วรู้เรื่องไหม ตอนท้ายของแต่ละคลิปบอกทางไปตอนหน้าชัดหรือยัง และตอนแรกที่ปักไว้เป็นตอนที่ดีที่สุดหรือเปล่า ถ้าทั้งหมดนี้ครบแล้ว อาจเป็นที่ตัวเรื่อง ลองเปลี่ยนเนื้อหาในซีซั่นต่อไปโดยเก็บโครงเดิมไว้

สิ่งที่อยากให้จำกลับไป

คอนเทนต์ซีรีส์ ช่วยให้คนดูไม่ต้องตัดสินใจใหม่ทุกครั้งว่าจะดูเราดีไหม เพราะเขารู้แล้วว่าจะได้อะไร และรู้ว่าตอนหน้าจะมาเมื่อไหร่ ออกแบบให้ครบสี่ชิ้น คือชื่อที่อธิบายตัวเอง รูปแบบตอนที่ซ้ำได้ จังหวะที่เราทำไหวจริง และทางเชื่อมทั้งในเนื้อคลิปกับเครื่องมือของแพลตฟอร์ม แล้วคิดเป็นซีซั่นสั้น ๆ ให้มีจุดพักดูผลก่อนไปต่อ

อ่านต่อ

ถ้าอยากเอาตอนของซีรีส์ไปแตกลงหลายแพลตฟอร์ม ลองอ่าน Repurpose คอนเทนต์ หนึ่งไอเดียลงหลายแพลตฟอร์ม และถ้าอยากดูรายละเอียดการตั้งค่า Shows แบบเต็ม ๆ เปิดหน้า Create shows from your videos ของ YouTube Help ได้เลย