32-bit float กับ LUMIX และ XLR2 ไม่ต้องกลัวเสียงแตกจริงไหม

ถ่ายสัมภาษณ์มาครึ่งชั่วโมง แขกพูดเบา ๆ อยู่ดี ๆ ก็หัวเราะดังขึ้นมา พอเปิดฟังตอนตัดต่อ ช่วงนั้นเสียงแตกพร่าจนใช้ไม่ได้ ช่วงหลังเลยมีคนพูดถึง 32-bit float บ่อยขึ้น ว่าอัดแบบนี้แล้วไม่ต้องกลัวเสียงแตก

มาดูกันว่าหลักการจริงเป็นยังไง อะไรที่มันช่วยได้ อะไรที่ยังช่วยไม่ได้ และถ้าใช้กล้อง LUMIX ต้องมีอุปกรณ์อะไร รุ่นไหนใช้ได้บ้าง ข้อมูลทั้งหมดเช็คจากหน้าทางการและคู่มือของ Panasonic

32-bit float คืออะไร ทำไมแก้เสียงแตกทีหลังได้

ลองนึกถึงการรองน้ำใส่แก้วขนาดตายตัว ถ้าน้ำไหลแรงเกินแก้ว ส่วนที่ล้นออกไปก็หายไปเลย เสียงก็เหมือนกัน ถ้าดังเกินขอบที่ไฟล์รับได้ ส่วนที่เกินจะถูกตัดหัวทิ้ง กลายเป็นเสียงแตกที่เราได้ยิน

การอัดแบบเดิมนี้เรียกว่า linear เราต้องตั้งระดับเสียงให้พอดีก่อนกดอัด ตั้งต่ำไปเสียงเบาจนต้องเร่งแล้วซ่า ตั้งสูงไปก็แตกตอนคนพูดดัง ใครยังไม่แน่ใจเรื่องนี้ ลองอ่าน ระดับเสียง ตั้งยังไงไม่ให้เสียงแตก ประกอบได้

ส่วน 32-bit float เหมือนเปลี่ยนเป็นแก้วที่ยืดขนาดได้ หน้าสินค้าของ Panasonic อธิบายว่ารูปแบบนี้มีช่วงความดังกว้างมาก เก็บได้ตั้งแต่เสียงเบาไปจนถึงเสียงดัง จึงไม่ต้องตั้งระดับเสียงด้วยมือระหว่างอัด เสียงที่ดูดังเกินในไฟล์ยังลดลงมาตอนตัดต่อได้ เพราะข้อมูลไม่ได้ถูกตัดทิ้งตั้งแต่แรก

เบื้องหลังคือเครื่องอัดแบบนี้ใช้ตัวแปลงเสียงเป็นดิจิทัลอย่างน้อยสองตัวที่ทำงานคนละระดับ ตัวหนึ่งดูแลเสียงเบา อีกตัวดูแลเสียงดัง แล้วรวมไว้ในไฟล์เดียว ตามคำอธิบายของ SoundGuys

แบบนี้เหมาะกับใคร? คนที่ถ่ายคนเดียว ต้องดูทั้งภาพ โฟกัส และคนตรงหน้า ไม่มีใครมานั่งคุมเสียงให้ หรืองานที่เสียงขึ้นลงเดาไม่ได้ เช่น สัมภาษณ์ที่คนหัวเราะ งานอีเวนต์ หรือคลิปที่มีทั้งเสียงพูดและเสียงดนตรี

ถ้าจะจำแค่อย่างเดียว ลองจำว่าแบบเดิมต้องเดาระดับเสียงก่อนอัด ส่วนแบบนี้ไปปรับทีหลังได้

ทำไมกล้อง LUMIX ต้องใช้อะแดปเตอร์ XLR

XLR คือหัวต่อไมค์แบบกลมสามขาที่ใช้ในงานเสียงมืออาชีพ ล็อกแน่น สายยาวได้ และใช้กับไมค์ที่ต้องการไฟเลี้ยงได้ กล้องส่วนใหญ่ไม่มีช่องนี้ในตัว Panasonic จึงทำอะแดปเตอร์มาเสียบที่ฮอตชูด้านบนกล้อง

ตอนเปิดตัว LUMIX GH7 เมื่อ 5 มิ.ย. 2024 Panasonic บอกว่าเป็นกล้องเปลี่ยนเลนส์ได้รุ่นแรกของโลกที่อัดเสียงแบบนี้ได้ ตามการสำรวจของ Panasonic เอง ณ วันนั้น โดยต้องใช้คู่กับอะแดปเตอร์ DMW-XLR2 ที่วางขายปลายเดือน ก.ค. 2024 หน้าสินค้า DMW-XLR2 ย้ำอีกข้อว่าภาพกับเสียงอยู่ในไฟล์เดียวกัน ไม่ต้องอัดเสียงแยกเครื่องแล้วมาจับคู่ทีหลัง งานตัดต่อจึงเร็วขึ้น

DMW-XLR1 กับ DMW-XLR2 ตัวไหนอัด 32-bit float ได้

คำตอบคือ DMW-XLR2 คู่มือ LUMIX GH7 เขียนไว้ว่า DMW-XLR1 รุ่นก่อนยังเสียบใช้ได้ แต่เลือกคุณภาพเสียงแบบ 32bit ไม่ได้ และใช้โหมดอัดสี่แชนเนลจาก XLR อย่างเดียวไม่ได้ คู่มือจึงแนะนำให้ใช้ DMW-XLR2

DMW-XLR2 มีช่อง XLR สองช่องที่จ่ายไฟเลี้ยงไมค์ 48V ได้ กับช่องไมค์ขนาด 3.5mm อีกหนึ่งช่อง หนักราว 192 กรัมเมื่อรวมที่จับไมค์ ถ้าถอดออกเหลือราว 158 กรัม

บนตัวมีสวิตช์ LINE MIC 48V ให้เลือกตามสิ่งที่เสียบ LINE สำหรับมิกเซอร์ MIC สำหรับไมค์ไดนามิกหรือไมค์ที่มีถ่านในตัว และ 48V สำหรับไมค์ที่ต้องการไฟเลี้ยง คู่มือเตือนให้เปิด 48V เฉพาะไมค์ที่รองรับ เพราะอุปกรณ์ที่ไม่รองรับอาจเสียหาย

กล้อง LUMIX รุ่นไหนใช้ 32-bit float ได้บ้าง

จุดนี้ต้องดูให้ดี เพราะกล้องที่เสียบ DMW-XLR2 ได้ ไม่ได้อัดแบบ float ได้ทุกตัว ร้านทางการของ Panasonic USA ระบุรุ่นที่รองรับอะแดปเตอร์ ณ เดือน มิ.ย. 2025 ไว้เจ็ดรุ่น คือ S1II, S1RII, S1IIE, S5II, S5IIX, GH7 และ G9II พร้อมหมายเหตุว่า S5II, S5IIX และ G9II ใช้ 32-bit float ไม่ได้

ส่วน GH6 คู่มือของ DMW-XLR2 ระบุว่าใช้ได้ แต่อัดแบบ float ไม่ได้ ทุกรุ่นควรอัปเดตเฟิร์มแวร์กล้องเป็นเวอร์ชันล่าสุดก่อนใช้ และรายชื่ออาจเพิ่มขึ้นเมื่อมีกล้องหรือเฟิร์มแวร์ใหม่ ก่อนซื้อลองเปิดหน้าสินค้ากับคู่มือรุ่นของเราอีกรอบ

ถ้ามี S5II หรือ G9II อยู่แล้ว DMW-XLR2 ยังให้ช่อง XLR กับไฟเลี้ยงไมค์ได้ แค่ยังอัดแบบเดิมที่ต้องตั้งระดับเสียงเอง

ตั้งค่ากล้องให้อัดเสียงแบบ float

ยกตัวอย่างจากคู่มือ LUMIX GH7 ปิดกล้องก่อน ถอดฝาครอบฮอตชู เสียบอะแดปเตอร์ แล้วค่อยเปิดกล้อง เมนู XLR Mic Adaptor Setting ในหมวดเสียงของโหมดวิดีโอจะเป็น ON ให้เอง

จากนั้นไปที่ Sound Rec Quality แล้วเลือก 48kHz 32bit หรือ 96kHz 32bit ตัวเลข 48kHz คือค่ามาตรฐานของงานวิดีโอทั่วไป ส่วน 96kHz เก็บละเอียดกว่าแต่ไฟล์ใหญ่กว่า งานพูดคุยใช้ 48kHz ก็พอ

เงื่อนไขในคู่มือ GH7 มีสามข้อ ข้อแรก ต้องอัดไฟล์ MOV หรือ Apple ProRes ถ้าเป็น MP4 เสียงจะถูกล็อกไว้ที่ 48kHz 16bit ข้อสอง ถ้าตั้งโหมดสี่แชนเนลเป็น XLR+CAMERA จะเลือก 32bit ไม่ได้ ข้อสาม 96kHz 32bit ใช้ได้เมื่อปิดโหมดสี่แชนเนลเท่านั้น

ตอนอัดแบบ float สวิตช์บนอะแดปเตอร์ทำอะไรได้บ้าง

คู่มือ DMW-XLR2 เขียนว่าระหว่างอัดแบบ float เปลี่ยนสวิตช์ GAIN ไม่ได้ ปกติสวิตช์นี้มีสามตำแหน่ง คือ +20dB, 0dB และ −20dB ปุ่มหมุน AUDIO LEVEL ก็ปรับระดับไม่ได้เหมือนกัน ทำได้แค่หมุนสุดซ้ายเพื่อปิดเสียงช่องนั้น

ทั้งคู่มือกล้องและคู่มืออะแดปเตอร์เตือนตรงกันว่า ถ้าสลับไปมาระหว่างแบบ float กับแบบ linear ความดังที่อัดได้อาจเปลี่ยน ถ้าถ่ายงานเดียวกันหลายวัน ลองเลือกแบบเดียวไว้ตลอด เสียงจะต่อกันง่ายกว่า

สิ่งที่ 32-bit float ยังช่วยไม่ได้

กลับไปที่แก้วน้ำ ต่อให้แก้วยืดได้ ถ้าก๊อกพังตั้งแต่ต้นทาง น้ำที่ออกมาก็ขุ่นอยู่ดี ไฟล์ช่วยได้เฉพาะหลังจากเสียงถูกแปลงเป็นดิจิทัลแล้ว ก่อนหน้านั้นยังมีไมค์กับวงจรขยายเสียงที่แตกเองได้

SoundGuys เขียนไว้ว่าถ้าไมค์แตกเอง ความเพี้ยนนั้นจะติดลงไปในไฟล์ด้วย หน้าช่วยเหลือของผู้ผลิตไมค์ก็อธิบายว่าถ้าเสียงดังเกินค่าที่ไมค์รับได้ ความเพี้ยนจะแก้ตอนตัดต่อไม่ได้ ทางแก้คือลดเสียงที่ต้นทาง หรือขยับไมค์ออกห่าง

อีกเรื่องคือเสียงรบกวน แอร์ พัดลม รถวิ่งผ่าน หรือเสียงซ่าของไมค์ ไฟล์จะเก็บไว้ครบเหมือนเดิม การวางไมค์ใกล้ปากและเลือกห้องเงียบยังสำคัญเท่าเดิม ใครยังไม่แน่ใจเรื่องไมค์ ลองอ่าน เลือกไมค์ ให้ตรงงาน ดูได้

ความเข้าใจผิดที่พบบ่อย

เรื่องแรก คิดว่าอะแดปเตอร์ XLR ตัวไหนก็อัดแบบ float ได้ ที่จริงต้องเป็น DMW-XLR2 กับกล้องที่รองรับ DMW-XLR1 บน GH7 ยังเลือก 32bit ไม่ได้

เรื่องที่สอง คิดว่ากล้องที่เสียบ DMW-XLR2 ได้จะอัดแบบ float ได้ทุกตัว S5II, S5IIX, G9II และ GH6 ใช้อะแดปเตอร์ได้ แต่ยังอัดแบบเดิม

เรื่องที่สาม คิดว่าไม่ต้องฟังเสียงระหว่างอัดแล้ว ยังต้องฟัง เพราะไมค์หลุด สายหลวม หรือเสียงรบกวนในห้อง ไม่มีรูปแบบไฟล์ไหนช่วยได้ และเสียงในหูฟังที่ฟังดูแตก อาจเป็นแค่สัญญาณที่ส่งออกมาให้ฟัง ไม่ใช่ไฟล์ที่อัด

เรื่องที่สี่ คิดว่าไฟล์ MP4 ก็ได้เหมือนกัน คู่มือ GH7 ล็อก MP4 ไว้ที่ 16bit ต้องเปลี่ยนเป็น MOV หรือ Apple ProRes ก่อน

คืนนี้มาลองตั้งค่าและทดสอบกัน

เริ่มจากเช็ครุ่นกล้องของเรากับหน้าสินค้า DMW-XLR2 แล้วอัปเดตเฟิร์มแวร์ จากนั้นเปลี่ยนรูปแบบไฟล์เป็น MOV ตามที่คู่มือ GH7 กำหนด แล้วตั้ง Sound Rec Quality เป็น 48kHz 32bit

ต่อไมค์ XLR เข้าช่อง INPUT1 ก่อน เพราะคู่มือแนะนำช่องนี้เมื่อต่อสายเส้นเดียว ตั้งสวิตช์ให้ตรงชนิดไมค์ แล้วอัดคลิปทดสอบสั้น ๆ พูดเบา แล้วปรบมือดัง ๆ ใกล้ไมค์

อีกเรื่องเล็ก ๆ จากคู่มือ GH7 คือถ้ากดอัดทันทีหลังเปิดกล้อง ช่วงต้นคลิปอาจไม่มีเสียง รอสักครู่ก่อนกดอัดจะปลอดภัยกว่า

เปิดไฟล์ในโปรแกรมตัดต่อ ลดระดับเสียงช่วงที่ดังลงมา ถ้าเสียงกลับมาใส ไม่พร่า แปลว่าตั้งค่าถูกแล้ว

ถ้าทำแล้วยังไม่ได้ผล ลองเช็คว่ากล้องอยู่ในกลุ่มที่อัด float ได้ไหม ไฟล์เป็น MP4 อยู่หรือเปล่า หรือโหมดสี่แชนเนลเป็น XLR+CAMERA อยู่ไหม ถ้ายังแตกทั้งที่ตั้งถูก ลองขยับไมค์ออกห่างจากต้นเสียง และถ้ามีเสียงหึ่งตอนใช้อะแดปเตอร์ไฟ AC คู่มือแนะนำให้เปลี่ยนมาใช้แบตเตอรี่

สิ่งที่อยากให้จำกลับไป

32-bit float ช่วยให้เสียงที่ดังเกินในไฟล์ลดกลับมาได้ตอนตัดต่อ จึงไม่ต้องเดาระดับเสียงก่อนอัด แต่ไม่ได้ช่วยตอนไมค์แตกเอง และไม่ได้ลบเสียงรบกวน บนกล้อง LUMIX ต้องใช้ DMW-XLR2 กับกล้องที่รองรับ คือ GH7, S1II, S1RII และ S1IIE ส่วน S5II, S5IIX, G9II และ GH6 ใช้อะแดปเตอร์ได้แต่อัดแบบเดิม ส่วนบน GH7 ต้องอัดเป็น MOV หรือ Apple ProRes รุ่นอื่นลองเช็คคู่มือรุ่นของเราอีกรอบ

อ่านต่อ

ถ้าอยากเข้าใจพื้นฐานเรื่องระดับเสียงก่อน ลองอ่าน ระดับเสียง ตั้งยังไงไม่ให้เสียงแตก Gain กับ Volume ต่างกันตรงไหน และถ้าอยากดูรุ่นที่รองรับจากต้นทาง เปิด หน้า DMW-XLR2 บนร้านทางการของ Panasonic ได้เลย

บทความนี้ CreatorSchoolThailand เขียนเอง ไม่ได้รับค่าตอบแทนจาก Panasonic