มอเตอร์ HLA ของ SIGMA คืออะไร ทำไมเลนส์รุ่นใหม่โฟกัสเร็วและเงียบ

เปิดหน้าสเปกเลนส์ SIGMA รุ่นใหม่ แล้วเจอหัวข้อ มอเตอร์ HLA บ้าง Dual HLA บ้าง อ่านแล้วรู้แค่ว่าเกี่ยวกับโฟกัส แต่ไม่รู้ว่ามันต่างจากเลนส์ตัวเก่าตรงไหน และคุ้มที่จะสนใจไหม

บทความนี้จะพาดูว่า มอเตอร์ HLA ทำงานยังไง ทำไมเงียบพอจะอัดวิดีโอ ตัวเลขเร็วขึ้นสามเท่าที่เห็นในโฆษณาหมายถึงอะไร Dual HLA คืออะไร และเลนส์รุ่นไหนใช้บ้าง โดยอิงจากหน้าเว็บทางการของ SIGMA ทั้งหมด

มอเตอร์ HLA คืออะไร

HLA ย่อมาจาก High-response Linear Actuator แปลตรง ๆ คือตัวขับแบบเส้นตรงที่ตอบสนองไว หน้าเว็บ SIGMA America อธิบายไว้สั้น ๆ ว่า HLA คือมอเตอร์ลิเนียร์ที่ SIGMA พัฒนาเอง มันขับเลนส์โฟกัสโดยตรง ไม่ผ่านเฟืองหรือชิ้นส่วนกลไกอื่น ผลที่ได้คือออโต้โฟกัสที่เงียบและแม่นยำ

ลองนึกภาพลิ้นชักในครัว แบบแรกเราหมุนลูกบิดข้างตู้ แล้วมีเฟืองส่งแรงไปดึงลิ้นชักออกมา แบบที่สองเราจับลิ้นชักแล้วดึงตรง ๆ แบบที่สองไม่มีเฟืองให้ส่งเสียงกึก ๆ ไม่มีจังหวะที่เฟืองต้องขบกันก่อนลิ้นชักจะขยับ

ในเลนส์ก็คล้ายกัน ข้างในมีกลุ่มเลนส์โฟกัส ที่ต้องเลื่อนไปหน้าหลังเพื่อให้ภาพชัด มอเตอร์ลิเนียร์ หรือมอเตอร์ที่เคลื่อนเป็นเส้นตรง คือการดันกลุ่มเลนส์นี้ไปตรง ๆ แทนการหมุนแล้วแปลงเป็นการเลื่อนผ่านกลไก

มอเตอร์ในเลนส์ SIGMA เดินทางมาถึง HLA ยังไง

ในคอลัมน์ประวัติศาสตร์บนเว็บ SIGMA Global ผู้เขียนเล่าว่าเลนส์ออโต้โฟกัสรุ่นแรก ๆ ของ SIGMA ใช้มอเตอร์ไฟฟ้ากับเฟือง เสียงดังและตอบสนองช้า ต่อมา SIGMA ใช้มอเตอร์อัลตราโซนิก ที่ตั้งชื่อว่า HSM หรือ Hyper Sonic Motor หลักการคือป้อนไฟความถี่สูงให้ชิ้นส่วนที่เรียกว่าสเตเตอร์สั่น แล้วคลื่นการสั่นนั้นพาโรเตอร์หมุน คอลัมน์เดียวกันบอกว่า HSM ช่วยให้โฟกัสเร็วและแม่นขึ้นมาก และแทบไม่มีเสียงตอนโฟกัส

พอเข้ายุคกล้องมิเรอร์เลส เลนส์ DG DN หลายรุ่นใช้มอเตอร์สเต็ปปิ้ง ตัวอย่างคือ 24-70mm F2.8 DG DN Art รุ่นแรก ที่หน้าเว็บเขียนว่าใช้มอเตอร์สเต็ปปิ้งเพื่อโฟกัสเร็วและเงียบ

ส่วน มอเตอร์ HLA คือขั้นถัดมา จุดที่ SIGMA เน้นทุกหน้าคือการขับเลนส์โฟกัสโดยตรง ไม่ผ่านเฟือง หน้า 35mm F1.2 DG II Art ยังบอกว่าระบบ Dual HLA เบากว่าระบบที่ใช้แคมขับแบบเดิมอย่างเห็นได้ชัด

ทำไม มอเตอร์ HLA ถึงเงียบพอจะอัดวิดีโอ

ตอนถ่ายวิดีโอ ไมค์บนตัวกล้องอยู่ห่างจากเลนส์แค่ไม่กี่เซนติเมตร เสียงหึ่ง ๆ หรือเสียงกริ๊กเล็ก ๆ ตอนเลนส์หาโฟกัสจึงเข้าไปในคลิปได้ง่าย ยิ่งห้องเงียบยิ่งได้ยินชัด

หน้า 28-45mm F1.8 DG DN Art เขียนว่ามอเตอร์แทบไม่มีเสียง จึงอัดวิดีโอได้โดยไม่มีเสียงรบกวน ส่วนหน้า 70-200mm F2.8 DG DN OS Sports บอกว่านอกจากมอเตอร์แล้ว เลนส์ยังมีโปรแกรมควบคุมที่ออกแบบมาให้เงียบ คนถ่ายจึงถ่ายวิดีโอได้สบายใจ ไม่ต้องกังวลเรื่องเสียง

ข้อนี้บอกเราว่าความเงียบไม่ได้มาจากตัวมอเตอร์อย่างเดียว วิธีที่เลนส์สั่งให้มอเตอร์ขยับก็มีผลด้วย

หน้า 17-40mm F1.8 DC Art ก็พูดถึงงานวิดีโอเหมือนกัน ว่าโฟกัสที่ลื่นและนิ่งเหมาะทั้งกับภาพนิ่ง และกับการถ่ายคนเดียวด้วยกิมบอลหรือวล็อก ซึ่งเป็นงานที่มือเราไม่ว่างพอจะหมุนโฟกัสเอง

ถ้างานของเราเน้นเสียงพูด เช่น คลิปสอนหรือรีวิวที่อัดเสียงจากไมค์บนกล้อง เสียงจากเลนส์คือเรื่องที่ควรเช็ค แต่ถ้าใช้ไมค์หนีบปกที่อยู่ใกล้ปากเรามากกว่า เสียงจากเลนส์ก็มีโอกาสเข้าน้อยลงไปอีก เรื่องเลือกไมค์อ่านต่อได้ที่ เลือกไมค์ ให้ตรงงาน

เร็วขึ้นสามเท่า หมายถึงอะไรกันแน่

หน้า 24-70mm F2.8 DG DN II Art เขียนว่า มอเตอร์ HLA กำลังสูง ทำให้ความเร็วขับสูงสุดเร็วกว่ารุ่นก่อนมากกว่าสามเท่า ตัวเลขนี้ฟังดูเยอะ แต่ต้องอ่านหมายเหตุด้วย

หมายเหตุบนหน้าเดียวกันบอกว่า เป็นการเทียบความเร็วขับสูงสุดของ 24-70mm II กับ 24-70mm รุ่นแรก และไม่ใช่เวลาที่ใช้โฟกัสจริง

แปลเป็นภาษาบ้าน ๆ คือ มอเตอร์ดันเลนส์ได้เร็วขึ้นมาก แต่เวลาที่เรากดชัตเตอร์แล้วภาพชัด ยังขึ้นกับอีกหลายอย่าง เช่น กล้องหาตัวแบบเจอเร็วแค่ไหน แสงพอไหม และระบบโฟกัสของกล้องรุ่นนั้นตัดสินใจไวแค่ไหน มอเตอร์เป็นแค่กล้ามเนื้อ ส่วนสมองคือกล้อง

เลยไม่ควรคาดหวังว่าเปลี่ยนเลนส์แล้วทุกช็อตจะเร็วขึ้นสามเท่า แต่คาดได้ว่าเลนส์จะไม่ใช่คอขวดตอนตัวแบบขยับเร็ว

Dual HLA คืออะไร ทำไมเลนส์บางรุ่นมีสองตัว

เลนส์บางรุ่นแบ่งเลนส์โฟกัสเป็นสองกลุ่ม แล้วให้แต่ละกลุ่มมี มอเตอร์ HLA ของตัวเอง SIGMA เรียกแบบนี้ว่า Dual HLA

หน้า 70-200mm F2.8 DG DN OS Sports อธิบายว่ากลุ่มโฟกัสทั้งสองขยับสวนทางกัน ทำให้ระยะที่เลนส์โฟกัสต้องเลื่อนลดลงราวครึ่งหนึ่ง และการมี HLA ในแต่ละกลุ่มช่วยให้โฟกัสได้เร็ว

ลองนึกถึงคนสองคนเดินเข้าหากันจากสองฝั่งห้อง จะเจอกันเร็วกว่าให้คนเดียวเดินข้ามห้องทั้งหมด หลักการคล้ายกัน ระยะทางของแต่ละกลุ่มสั้นลง

ส่วนเลนส์รูรับแสงกว้างที่เลนส์โฟกัสชิ้นใหญ่และหนัก ต้องใช้แรงดันมาก หน้า 50mm F1.2 DG DN Art บอกว่า HLA ให้แรงดันพอจะขยับเลนส์โฟกัสชิ้นใหญ่ได้เร็ว ส่วนหน้า 135mm F1.4 DG Art บอกว่า Dual HLA ให้ทั้งแรงดันที่เลนส์เทเลรูรับแสงกว้างต้องการ และโฟกัสที่เร็วและแม่น

เลนส์ SIGMA รุ่นไหนใช้ มอเตอร์ HLA บ้าง

จากหน้าทางการที่เปิดเช็ค รุ่นที่ระบุว่าใช้ HLA ตัวเดียว เช่น 24-70mm F2.8 DG DN II Art, 28-45mm F1.8 DG DN Art และ 17-40mm F1.8 DC Art ที่ทำมาสำหรับกล้อง APS-C

รุ่นที่ระบุว่าใช้ Dual HLA เช่น 70-200mm F2.8 DG DN OS Sports, 50mm F1.2 DG DN Art, 135mm F1.4 DG Art และ 35mm F1.2 DG II Art

รายชื่อนี้ไม่ใช่ทั้งหมด SIGMA ออกเลนส์ใหม่ต่อเนื่อง และเมาท์ที่มีขายก็ต่างกันในแต่ละรุ่น วิธีที่แน่นอนที่สุดคือเปิดหน้าสเปกของรุ่นที่สนใจ แล้วดูหัวข้อมอเตอร์โฟกัสว่าเขียน HLA หรือ Stepping motor

ถ้ายังไม่แน่ใจว่าตระกูล Art กับ Sports ต่างกันยังไง อ่านเพิ่มได้ที่ เลนส์ SIGMA Art, Contemporary, Sports ต่างกันยังไง และถ้ากำลังเลือกระยะเลนส์ ลองดู ทางยาวโฟกัส 24, 35, 50, 85mm ต่างกันยังไง ประกอบ

ความเข้าใจผิดเรื่อง มอเตอร์ HLA ที่พบบ่อย

เรื่องแรก คิดว่าเลนส์ที่ไม่มี HLA โฟกัสช้าหรือเสียงดัง SIGMA เองเขียนไว้ว่ามอเตอร์สเต็ปปิ้งใน 24-70mm รุ่นแรกโฟกัสเร็วและเงียบ เลนส์ที่ใช้อยู่ถ้ายังตามงานเราทัน ก็ไม่จำเป็นต้องรีบเปลี่ยน

เรื่องที่สอง คิดว่าตัวเลขเร็วขึ้นสามเท่าคือโฟกัสเร็วขึ้นสามเท่าทุกครั้ง หมายเหตุของ SIGMA บอกชัดว่าเป็นความเร็วขับสูงสุด ไม่ใช่เวลาโฟกัสจริง

เรื่องที่สาม คิดว่า Dual HLA แปลว่าเร็วเป็นสองเท่าของ HLA ตัวเดียว ที่จริงคือมอเตอร์สองตัวแยกกันขับกลุ่มโฟกัสคนละกลุ่ม หน้าทางการไม่ได้ให้ตัวเลขเทียบแบบนั้นไว้

เรื่องที่สี่ คิดว่ามอเตอร์เงียบแล้วคลิปจะไม่มีเสียงรบกวนเลย เสียงจากมือที่จับเลนส์ เสียงกดปุ่ม และเสียงในห้อง ยังเข้าไมค์บนกล้องได้เหมือนเดิม

คืนนี้ลองเช็คเสียงโฟกัสของเลนส์เรากันดู

เริ่มจากเปิดหน้าสเปกทางการของเลนส์ที่เรามี ดูว่ามอเตอร์โฟกัสเขียนว่าอะไร จะได้รู้ว่าเลนส์ของเราอยู่กลุ่มไหน

จากนั้นตั้งกล้องในห้องที่เงียบที่สุดของบ้าน เปิดโหมดวิดีโอกับโฟกัสต่อเนื่อง อัดคลิปสักหนึ่งนาที ระหว่างนั้นยื่นมือเข้าใกล้เลนส์แล้วถอยออก สลับไปมาให้เลนส์ต้องโฟกัสใหม่หลาย ๆ รอบ

เปิดคลิปฟังด้วยหูฟัง ลองเร่งเสียงขึ้นดู ถ้าได้ยินเสียงหึ่งตอนเลนส์ขยับ ให้จดไว้ว่าดังแค่ไหน แล้วลองอัดซ้ำด้วยไมค์ภายนอกเทียบกัน

ถ้าทำแล้วยังได้ยินเสียงชัด ลองอัปเดตเฟิร์มแวร์ทั้งกล้องและเลนส์ เช็คในเมนูกล้องว่ามีตัวเลือกปรับความไวการตามโฟกัสไหม และย้ายไมค์ออกห่างจากเลนส์

สิ่งที่อยากให้จำกลับไป

มอเตอร์ HLA คือมอเตอร์ลิเนียร์ที่ SIGMA พัฒนาเอง ดันเลนส์โฟกัสตรง ๆ ไม่ผ่านเฟือง ผลคือโฟกัสเงียบและแม่น เลนส์บางรุ่นใช้ Dual HLA ให้กลุ่มโฟกัสสองกลุ่มขยับสวนทางกันเพื่อลดระยะเลื่อน ตัวเลขเร็วขึ้นสามเท่าคือความเร็วขับของมอเตอร์ ไม่ใช่เวลาโฟกัสจริง และความเร็วสุดท้ายยังขึ้นกับกล้องของเราด้วย

อ่านต่อ

ถ้าอยากรู้ว่าแต่ละตระกูลเลนส์ของ SIGMA ต่างกันยังไง ลองอ่าน เลนส์ SIGMA Art, Contemporary, Sports ต่างกันยังไง ส่วนคนที่อยากให้เสียงในคลิปสะอาดขึ้น ลองดู เลือกไมค์ ให้ตรงงาน และถ้าอยากอ่านคำอธิบาย Dual HLA จากต้นทาง เปิด หน้าเลนส์ 70-200mm F2.8 DG DN OS Sports บนเว็บ SIGMA America ได้เลย

CreatorSchoolThailand ทำงานร่วมกับ SIGMA Thailand ในบางโปรเจกต์ บทความนี้ไม่ได้รับค่าตอบแทน