Bokeh Switch ของ Sony กดปุ่มเดียวหน้าชัดหลังเบลอ ทำงานยังไง

ตั้งกล้องถ่ายตัวเองพูดหน้าห้อง แล้วอยากให้ฉากหลังนุ่ม ๆ เหมือนคลิปของคนอื่น แต่พอเปิดเมนูหารูรับแสงก็เริ่มงง กล้อง Sony ตระกูล ZV เลยมีปุ่มที่ Sony เรียกว่า Bokeh Switch กดทีเดียวฉากหลังเบลอ กดอีกทีฉากหลังชัด

มาดูกันว่าปุ่มนี้ทำอะไรข้างในกล้อง รุ่นไหนมี ค่าที่กล้องล็อกไว้คือเท่าไร อะไรทำให้โหมดหลุด และเมื่อไหร่ควรตั้งรูรับแสงเอง ข้อมูลทั้งหมดเช็คจากคู่มือออนไลน์และหน้าสอนใช้งานของ Sony

Bokeh Switch คืออะไร ทำไมกดแล้วฉากหลังเบลอ

ลองนึกถึงม่านหน้าต่าง เปิดม่านกว้าง แสงเข้าห้องเยอะ รูดม่านให้แคบลง แสงก็เข้าน้อยลง ในเลนส์ก็มีม่านแบบนี้ เรียกว่ารูรับแสง ตัวเลข F ยิ่งน้อย ม่านยิ่งเปิดกว้าง และฉากหลังยิ่งเบลอได้มาก

ในคู่มือ ฟังก์ชันนี้ชื่อ Background Defocus ส่วนหน้าแนะนำสินค้าเรียกปุ่มว่า Bokeh Switch กดครั้งแรกกล้องเข้าโหมดนี้และทำให้ฉากหลังเบลอ กดต่อจะสลับไปมาระหว่าง Defocus คือฉากหลังเบลอ กับ Clear คือฉากหลังชัด

สิ่งที่เกิดขึ้นจริงคือกล้องสั่งรูรับแสงในเลนส์ คู่มือ ZV-1 II และ ZV-1F เขียนตรงกันว่า Defocus ล็อกรูรับแสงไว้ที่กว้างสุด ส่วน Clear ล็อกไว้ที่ F5.6 ความเบลอจึงมาจากเลนส์จริง ไม่ใช่การแต่งภาพทีหลัง

ระหว่างที่โหมดนี้ทำงาน ตรงที่เคยโชว์ตัวเลข F บนจอ จะกลายเป็นไอคอน Defocus หรือ Clear แทน ถ้าอยากรู้ว่ากล้องใช้ค่าเท่าไรอยู่ หน้าสอนใช้งานของ ZV-E10 แนะนำให้กดปุ่ม DISP ไปเรื่อย ๆ จนขึ้นหน้าจอแบบ Graphic Display

กล้อง ZV รุ่นไหนมีปุ่ม Bokeh Switch

ฝั่งกล้องคอมแพกต์ ZV-1 ตัวแรกใส่ฟังก์ชันนี้ไว้ที่ปุ่ม C1 เป็นค่าเริ่มต้น หน้าสอนใช้งานบอกว่า Defocus จะเปิดรูรับแสงกว้างสุด อยู่ระหว่าง F1.8 ที่มุมกว้าง ถึง F2.8 ที่ระยะซูมไกลสุด ส่วน Clear อยู่ที่ F5.6 ฝั่ง ZV-1F กับ ZV-1 II ก็ใช้ Defocus ที่รูรับแสงกว้างสุด และ Clear ที่ F5.6 เหมือนกัน

ฝั่งกล้องเปลี่ยนเลนส์ ZV-E10 รุ่นแรก หน้าสอนใช้งานของ Sony บอกว่า Defocus เปิดรูรับแสงกว้างสุดของเลนส์ที่ใส่อยู่ ส่วน Clear ล็อกไว้ที่ F8.0

ZV-E10 II กับ ZV-E1 เพิ่มเมนู Defocus Level Set ให้เลื่อนแถบเลือกได้ว่าตอน Defocus จะให้ฉากหลังเบลอมากแค่ไหน แต่คู่มือเตือนว่าค่านี้จะรีเซ็ตทุกครั้งที่เปลี่ยนเลนส์ หน้าสินค้า ZV-E10 II ยังบอกว่าปุ่ม C1 ตั้งเป็น Background Defocus มาตั้งแต่แกะกล่อง

ก่อนเชื่อตารางไหน ลองเปิดคู่มือออนไลน์ของรุ่นเราเอง เพราะค่าที่ล็อกไว้ไม่เท่ากันทุกรุ่น

ตั้งกล้องก่อนกด Bokeh Switch และอะไรทำให้โหมดหลุด

ปุ่มนี้คุมแค่รูรับแสง ส่วนเรื่องโฟกัสยังต้องตั้งเอง หน้าสอนใช้งานของ ZV-1 และ ZV-E10 แนะนำชุดตั้งค่าที่คล้ายกัน ตัวอย่างในหน้าสอนใช้งานเริ่มจากโหมด Intelligent Auto ที่กล้องคิดให้เกือบหมด

ต่อด้วยเปิด Face/Eye Priority in AF ให้กล้องหาหน้าและตาก่อน ตั้ง Subject Detection เป็น Human คือให้มองหาคน แล้วตั้งโฟกัสเป็น AF-C หรือโฟกัสต่อเนื่อง ที่คอยตามหน้าเราไปตลอดเวลาที่ขยับ ส่วนพื้นที่โฟกัส ตัวอย่างในหน้าสอนใช้งานเลือกแบบ Wide คือให้กล้องหาทั้งจอ

เหตุผลง่าย ๆ คือ ตอน Defocus ระยะชัดจะบางลง ถ้าโฟกัสหลุดจากหน้าไปเกาะฉากหลังนิดเดียว ภาพก็เบลอทั้งเฟรม การให้กล้องเกาะหน้าไว้ก่อนจึงสำคัญพอ ๆ กับการกดปุ่ม พอกล้องจับหน้าได้ จะมีกรอบสีขาวขึ้นรอบหน้าหรือดวงตา ให้รอเห็นกรอบนี้ก่อนกดอัด

บน ZV-1 รุ่นแรกกับ ZV-1A ฟังก์ชันนี้อยู่ที่ปุ่ม C1 มาจากโรงงาน ถ้าอยากย้ายไปปุ่มอื่นบน ZV-1 ให้เข้า MENU แล้วไปที่ Camera Settings2 เลือก Custom Key แล้วใส่ Background Defocus ลงในปุ่มที่ต้องการ คู่มือ ZV-1A ยังบอกด้วยว่าใช้ในโหมด Sweep Panorama กับ Scene Selection ไม่ได้

อีกเรื่องที่คนใช้ใหม่สะดุดบ่อยที่สุด คือโหมดหลุดเอง คู่มือหลายรุ่นเขียนตรงกันว่ากล้องจะกลับไปถ่ายแบบปกติ และรูรับแสงกลับไปเป็นค่าก่อนหน้า เมื่อเราทำอย่างใดอย่างหนึ่งต่อไปนี้

ปิดแล้วเปิดกล้องใหม่ กดปุ่มหรือสลับสวิตช์ภาพนิ่ง วิดีโอ และ S&Q กดปุ่ม MENU หมุนเปลี่ยนรูรับแสงเองในโหมด A หรือ M ปรับชดเชยแสง หรือใช้ Program Shift กับ Manual Shift

พูดง่าย ๆ คือ ถ้าเราแตะอะไรที่เกี่ยวกับรูรับแสงหรือความสว่าง กล้องจะเข้าใจว่าเราอยากคุมเอง เลยคืนการควบคุมให้ อีกข้อคือระหว่างใช้ Focus Magnifier หรือการขยายภาพเช็คโฟกัส จะเปลี่ยนระดับความเบลอไม่ได้

ล็อกรูรับแสงแล้ว ความสว่างของภาพเป็นยังไง

พอรูรับแสงถูกล็อก กล้องเหลือแค่ชัตเตอร์กับ ISO ไว้ปรับความสว่าง คู่มือเขียนไว้ว่าเพราะรูรับแสงถูกล็อก บางโหมดและบางสภาพแสงกล้องอาจตั้งค่าแสงได้ไม่พอดี

ลองนึกภาพถ่ายวิดีโอกลางแดดจัด ตอน Defocus ม่านเปิดกว้างสุด แสงเข้าเยอะมาก ถ้าเราตั้งชัตเตอร์ไว้ตายตัวตามแบบวิดีโอ ISO ลดได้ถึงจุดหนึ่งแล้วไปต่อไม่ได้ ภาพก็อาจสว่างเกิน ทางแก้ที่คนถ่ายวิดีโอใช้กันคือฟิลเตอร์ ND ที่ลดแสงก่อนเข้าเลนส์

กลับกัน ถ้าถ่ายในห้องมืดแล้วกด Clear รูรับแสงหรี่ลง กล้องต้องดัน ISO ขึ้นเพื่อชดเชย ภาพอาจมีเม็ดมากขึ้น ถ้าเห็นแบบนั้น ลองเพิ่มไฟในห้องก่อน

เมื่อไหร่ควรปิด Bokeh Switch แล้วตั้งรูรับแสงเอง

ปุ่มนี้เหมาะกับคนที่อยากได้ผลเร็ว แต่ก็มีงานที่ตั้งเองดีกว่า งานแรกคือภาพหมู่ที่คนยืนห่างกันหลายแถว Defocus กว้างสุดอาจทำให้คนแถวหลังไม่ชัด ส่วน Clear ก็ล็อกตัวเลขไว้ค่าเดียว ถ้าอยากเลือกเองว่า F เท่าไรพอ ต้องใช้โหมด A หรือ M

งานที่สองคือคลิปที่ต้องคุมแสงละเอียด เช่น ต้องชดเชยแสงบ่อย ๆ เพราะการปรับชดเชยแสงทำให้โหมดหลุดอยู่แล้ว งานที่สามคือคลิปหลายช็อตที่อยากให้ฉากหลังเบลอเท่ากันทุกช็อต บน ZV-E10 II กับ ZV-E1 ถ้าเปลี่ยนเลนส์ระหว่างวัน ระดับความเบลอจะรีเซ็ต จดเลข F ไว้แล้วตั้งเองจะคุมง่ายกว่า

ส่วนเหตุผลว่าทำไมเปิดรูรับแสงกว้างแล้วฉากหลังเบลอ และทำไมระยะห่างของฉากหลังก็มีผล เราเขียนไว้แล้วใน ระยะชัดตื้น ไม่ได้มาจากรูรับแสงอย่างเดียว อ่านคู่กันจะใช้ปุ่มนี้ได้คุ้มขึ้น

ความเข้าใจผิดที่พบบ่อยเรื่อง Bokeh Switch

เรื่องแรก คิดว่าเป็นการเบลอด้วยซอฟต์แวร์แบบโหมดพอร์ตเทรตบนมือถือ ที่จริงกล้องสั่งรูรับแสงในเลนส์ ความเบลอจึงมาจากเลนส์จริง และขึ้นกับเลนส์ที่ใส่อยู่

เรื่องที่สอง คิดว่ากดแล้วฉากหลังจะละลายเท่ากันทุกที่ ถ้ายืนติดผนัง หรือใช้เลนส์ที่รูรับแสงกว้างสุดไม่มาก ฉากหลังก็เบลอได้นิดเดียว ปุ่มแค่เปิดม่านให้กว้างสุดเท่าที่เลนส์ตัวนั้นทำได้

เรื่องที่สาม คิดว่า Clear คือชัดทุกอย่าง จริง ๆ คือรูรับแสงที่ล็อกไว้ค่าเดียว F5.6 บนรุ่นคอมแพกต์ และ F8.0 บน ZV-E10 รุ่นแรก ของที่อยู่ใกล้หรือไกลมากอาจยังไม่ชัด

เรื่องที่สี่ คิดว่าตั้งระดับเบลอไว้ครั้งเดียวแล้วกล้องจะจำไปตลอด บน ZV-E10 II กับ ZV-E1 ค่าใน Defocus Level Set จะกลับไปเริ่มใหม่ทุกครั้งที่ถอดเปลี่ยนเลนส์ ถ้าวันนั้นสลับเลนส์หลายตัว ลองเช็คเมนูนี้ซ้ำก่อนเริ่มอัดทุกครั้ง

คืนนี้มาลองปุ่มนี้กับกล้องในมือกัน

เริ่มจากตั้งกล้องห่างตัวเราประมาณหนึ่งช่วงแขน แล้วถอยตัวเราออกจากผนังให้ไกลที่สุดเท่าที่ห้องให้ เปิดจอหันมาด้านหน้า ให้กล้องจับหน้าเราได้ก่อน

กดปุ่ม Bokeh Switch แล้วสังเกตไอคอนบนจอ ลองกดสลับ Defocus กับ Clear ระหว่างอัดคลิปสั้น ๆ หน้าสอนใช้งานบอกว่าสลับระหว่างอัดวิดีโอได้ แล้วเปิดดูฉากหลังบนจอใหญ่เทียบกัน

จากนั้นกด DISP จนขึ้น Graphic Display ดูว่ากล้องใช้ F เท่าไร จดไว้ วันไหนอยากได้ภาพแบบเดิมในโหมด A ก็ตั้งตัวเลขนี้ได้เลย

ถ้าลองแล้วฉากหลังยังไม่ค่อยเบลอ ลองขยับกล้องเข้าใกล้หน้าอีกนิด และถอยออกจากฉากหลังเพิ่ม ถ้าโหมดหลุดบ่อย ลองเช็คว่าเราเผลอหมุนวงล้อชดเชยแสงหรือกด MENU อยู่หรือเปล่า

สิ่งที่อยากให้จำกลับไป

Bokeh Switch คือทางลัดสั่งรูรับแสงในเลนส์ ไม่ใช่ฟิลเตอร์เบลอ Defocus เปิดกว้างสุด Clear ล็อกไว้ที่ค่าเดียว ซึ่งต่างกันไปตามรุ่น และ ZV-E10 II กับ ZV-E1 ตั้งระดับเบลอเองได้ โหมดหลุดเมื่อแตะรูรับแสง ชดเชยแสง MENU หรือปิดกล้อง และเมื่อไหร่ที่อยากคุมตัวเลขเอง โหมด A หรือ M ยังเป็นทางที่แน่นอนกว่า

อ่านต่อ

ถ้าถ่ายกลางแจ้งแล้วภาพสว่างเกินตอน Defocus ลองอ่าน ฟิลเตอร์ ND ถ่ายวิดีโอ ตัวเลขบนฟิลเตอร์บอกอะไร และถ้าอยากอ่านจากต้นทาง เปิด หน้า Background Defocus ในคู่มือออนไลน์ ZV-E10 II ของ Sony ได้เลย

บทความนี้ CreatorSchoolThailand เขียนเอง ไม่ได้รับค่าตอบแทนจาก Sony