
ถ่ายคนเดินอยู่ดี ๆ กรอบโฟกัสเกาะตาแน่น พอเขาหันหลังหรือก้มมองโทรศัพท์ กรอบก็หลุดไปเกาะต้นไม้ข้างหลัง ภาพที่ได้หน้าเบลอทั้งชุด กล้อง Sony รุ่นที่มีหน่วยประมวลผล AI ตั้งใจแก้เรื่องนี้ด้วยระบบที่ชื่อ Real-time Recognition AF
มาดูกันทีละเรื่อง ว่าระบบนี้ดูอะไรมากกว่าการหาตา จำอะไรได้บ้าง เป้าหมายแต่ละแบบเหมาะกับงานไหน และตั้งค่ายังไงให้กล้องจับถูกตัว ข้อมูลทั้งหมดเช็คจากหน้าสินค้าและคู่มือออนไลน์ของ Sony
Real-time Recognition AF คืออะไร
ลองนึกถึงการตามหาเพื่อนในห้างคนเยอะ ถ้าเราจำได้แค่หน้า พอเพื่อนหันหลังก็หาไม่เจอ แต่ถ้าจำได้ว่าเพื่อนสูงแค่ไหน เดินท่าไหน ใส่เสื้อแบบไหน ต่อให้เห็นแค่ข้างหลังก็ยังตามได้
Real-time Recognition AF ก็คือการที่กล้องรู้ว่าในภาพมีอะไร แล้วเอาโฟกัสไปไว้ที่สิ่งนั้นเอง AF ย่อมาจาก autofocus คือระบบโฟกัสอัตโนมัติ ส่วนคำว่า recognition แปลว่าการจดจำ คู่มือของ Sony อธิบายว่ากล้องจะจำวัตถุที่เราเลือกไว้ล่วงหน้า แล้วโฟกัสที่ตา ศีรษะ ลำตัว หรือทั้งตัวของวัตถุนั้น
ฝั่งวิดีโอ กล้องจะโฟกัสวัตถุที่จำได้ให้เองโดยไม่ต้องกดชัตเตอร์ ส่วนภาพนิ่งให้กดชัตเตอร์ครึ่งหนึ่ง และกล้องจะหาวัตถุในหรือรอบ ๆ พื้นที่โฟกัสที่เราตั้งไว้ ถ้าหาไม่เจอก็กลับไปโฟกัสแบบปกติ
อีกคำที่มักเจอคู่กันคือ Real-time Tracking หรือการติดตามวัตถุ พอเรากำหนดวัตถุแล้ว กล้องจะลากกรอบโฟกัสตามวัตถุนั้นไปทั่วจอ หน้าของ a7CR เขียนว่าหน่วยประมวลผล AI ช่วยทั้งสองระบบ คือช่วยให้จำได้ว่าอะไรคืออะไร และช่วยให้ตามได้ไม่หลุดเวลาวัตถุเคลื่อนที่
หน่วยประมวลผล AI เพิ่มอะไรให้ Real-time Recognition AF
กล้องรุ่นใหม่หลายรุ่นของ Sony มีชิปแยกที่เรียกว่า AI processing unit หรือหน่วยประมวลผล AI ทำงานคู่กับหน่วยประมวลผลภาพ หน้าสินค้าของ a7R V a6700 a7C II a7CR และ a1 II เขียนไว้ตรงกันว่ามีหน่วยนี้เพื่อช่วยการจดจำวัตถุ

หน้าของ a7CR อธิบายว่าหน่วยนี้จำคนได้จากข้อมูลรูปร่างและท่าทางที่เรียนรู้มา ใช้แบบจำลองโครงร่างกาย หาตำแหน่งศีรษะและลำตัวได้แม่น จึงตามคนที่หันหลังให้กล้องได้ และ Sony ยังบอกว่าการจดจำตาคนดีขึ้นมากด้วย
ส่วนหน้าของ a1 II เรียกเทคนิคนี้ว่า human pose estimation หรือการประเมินท่าทางของคน เขียนว่าช่วยจำคนที่หันหลัง ใส่แว่นกันแดด หรือหน้าถูกบังได้ และจำคนในที่คนเยอะได้มั่นคงขึ้น
CREATOR SCHOOL THAILAND · SONY
กล้องมองหาอะไร ตอนจับโฟกัสคน
เทียบการหาแค่ตาหรือหน้า กับการดูโครงร่างกายด้วยหน่วยประมวลผล AI
หาแค่ตาหรือหน้า
ต้องเห็นหน้าก่อน
คนหันหน้าเข้ากล้อง จับได้
คนหันหลังหรือก้มหน้า ไม่มีหน้าให้จับ กรอบมีโอกาสหลุด
ดูโครงร่างกาย
รุ่นอย่าง a7CR และ a1 II
หาตำแหน่ง ศีรษะและลำตัว จากรูปร่างและท่าทาง
Sony บอกว่าช่วยตามคนที่หันหลัง ใส่แว่นกันแดด หน้าถูกบัง และคนในที่คนเยอะ
เรียบเรียงจากหน้าสินค้า a7CR และ a1 II และคู่มือออนไลน์ของ Sony ความสามารถจริงต่างกันตามรุ่น
ถ้าจะจำแค่อย่างเดียว ลองจำว่าระบบเดิมมองหาหน้า ส่วนรุ่นอย่าง a7CR และ a1 II มองทั้งตัวคน
จำได้มากกว่าคน สัตว์ นก แมลง รถ เครื่องบิน
นอกจากคน หน้า a7CR เขียนว่าหน่วย AI จำสัตว์ นก แมลง และยานพาหนะได้ จำสัตว์ที่ก้มกินหญ้า สัตว์ตัวเล็ก และนกได้หลากหลายขึ้น จำศีรษะของแมลงได้ และจำรถ รถไฟ เครื่องบิน ได้ทั้งคันหรือเฉพาะส่วนหัว

ในเมนู ตัวเลือกพวกนี้อยู่ที่ Recognition Target หรือเป้าหมายการจดจำ คู่มือ a7R V มีให้เลือก Human คือคน Animal/Bird คือสัตว์และนก Animal คือสัตว์อย่างเดียว Bird คือนกอย่างเดียว Insect คือแมลง Car/Train คือรถยนต์และรถไฟ และ Airplane คือเครื่องบิน
ตัวเลข Sony ให้ไว้กับ a1 II ว่าการจำสัตว์โดยรวมดีขึ้นราว 30% และการจำนกดีขึ้น 50% ตัวเลขนี้เป็นการเทียบของ Sony เอง บอกเราว่าถ่ายสัตว์กับนก กล้องจะจับได้บ่อยขึ้น แต่ไม่ได้แปลว่าจับได้ทุกช็อต

โหมด Auto เลือกเป้าหมายให้เอง แต่ต้องเช็ครุ่น
รุ่นใหม่ ๆ มีตัวเลือก Auto ที่ให้กล้องเลือกเองว่าในภาพมีอะไร หน้าของ a1 II เขียนว่ามีโหมด Auto ใหม่ให้กล้องเลือกวัตถุ คู่มือ a7R VI ก็มีตัวเลือกนี้ ส่วน a9 III ต้องอัปเฟิร์มแวร์เป็นเวอร์ชัน 4.00 ขึ้นไปก่อน
แต่คู่มือ a7R V ไม่มี Auto ในรายการ เป็นตัวอย่างว่ากล้องที่มีหน่วย AI เหมือนกัน เมนูก็ไม่เท่ากัน ก่อนตั้งค่าตามคลิปใคร ลองเปิดคู่มือออนไลน์ของรุ่นเราดูก่อน
ถ้าใช้กล้องรุ่นที่ไม่มี Auto ก็ไม่ได้แปลว่าใช้งานไม่ได้ Real-time Recognition AF ยังทำงานได้เต็มที่ เพียงแต่เราต้องเป็นคนบอกกล้องเองว่าวันนี้จะถ่ายอะไร ซึ่งหลายครั้งกลับนิ่งกว่าให้กล้องเลือกเองด้วยซ้ำ
ในโหมด Auto เรากดด้านขวาของวงล้อควบคุม เข้าหน้าจอ Auto Recog. Target แล้วเอาเครื่องหมายออกจากเป้าหมายที่ไม่ต้องการได้ เช่น ถ่ายงานแต่งก็เหลือไว้แค่คน กล้องจะได้ไม่หันไปจับรถที่จอดอยู่ข้างหลัง
เลือกเป้าหมาย Real-time Recognition AF ให้ตรงงาน
คู่มือของ Sony เตือนไว้ว่า Auto อาจเลือกวัตถุไม่ตรงกับที่เราตั้งใจ และบอกว่าการเลือกเป้าหมายเฉพาะมักแก้ปัญหานี้ได้ เพราะกล้องไม่ต้องเดาว่าเราอยากได้อะไร
ถ่ายคน รีวิว ไลฟ์ พอร์เทรต เลือก Human ถ่ายหมาแมวที่บ้าน เลือก Animal ถ่ายนกเลือก Bird ถ้าไปสวนสัตว์ที่มีทั้งสองแบบ Animal/Bird จะช่วยไม่ต้องสลับโหมดไปมา ถ่ายผีเสื้อหรือแมลงปอเลือก Insect ถ่ายรถแข่งหรือรถไฟเลือก Car/Train และงานแอร์โชว์เลือก Airplane
CREATOR SCHOOL THAILAND · SONY
งานแบบนี้ เลือกเป้าหมายไหน
เมนู Focus แล้วเข้า Subject Recognition เลือก Recognition Target
Human
คน
รีวิว ไลฟ์ พอร์เทรต งานแต่ง
Animal
สัตว์
หมาแมวที่บ้าน สัตว์ในฟาร์ม
Bird
นก
ส่องนก นกเกาะกิ่ง นกบิน
Animal/Bird
สัตว์และนก
สวนสัตว์ ไม่ต้องสลับโหมดไปมา
Insect
แมลง
ผีเสื้อ แมลงปอ
Car/Train
รถยนต์และรถไฟ
สนามแข่ง ถ่ายรถไฟ
Airplane
เครื่องบิน
แอร์โชว์ สนามบิน
Auto
กล้องเลือกเอง
ไม่รู้ว่าจะเจออะไร มีเฉพาะบางรุ่นและบางเฟิร์มแวร์
รายการเป้าหมายจากคู่มือออนไลน์ a7R V a9 III และ a7R VI ของ Sony ตัวอย่างงานเป็นคำแนะนำของ CreatorSchoolThailand
สำหรับภาพนิ่ง ยังเลือกได้อีกชั้นว่าจะให้กล้องเน้นส่วนไหน คู่มือบอกว่าสัตว์และนกเลือกได้สามแบบ คือ ตา ศีรษะ และลำตัว หรือตากับศีรษะ หรือตาอย่างเดียว ถ้าถ่ายนกบินไกล ๆ การเปิดให้จับลำตัวด้วยช่วยให้กรอบไม่หาย
ข้อควรรู้อีกข้อ ถ้าตั้งเป้าหมายเป็นอย่างอื่นที่ไม่ใช่ Human ฟังก์ชันวัดแสงที่เน้นหน้าคน และการให้ความสำคัญกับหน้าที่ลงทะเบียนไว้จะใช้ไม่ได้
เปิดใช้ได้สองทาง ผ่านเมนูหรือปุ่มลัด
ทางแรกคือเปิด Subject Recog in AF ในเมนูโฟกัส กล้องจะหาวัตถุในหรือรอบพื้นที่โฟกัสตลอด ถ้าไม่เจอก็โฟกัสแบบปกติ เหมาะกับคนที่อยากให้กล้องช่วยตลอดเวลา
ทางที่สองคือตั้งปุ่มลัดเป็น Subject Recognition AF แล้วกดค้างไว้ตอนต้องการ คู่มือบอกว่าระหว่างกด กล้องจะหาทั่วทั้งจอโดยไม่สนพื้นที่โฟกัสที่ตั้งไว้ และถ้าไม่เจอวัตถุเลย กล้องจะไม่โฟกัส

ลองเปิด Sbj Recog Frm Disp. ไว้ด้วย กล้องจะแสดงกรอบให้เห็นว่ากำลังจับอะไรอยู่ ถ้ากรอบไปเกาะผิดตัว เราจะรู้ก่อนกดถ่าย
ความเข้าใจผิดที่พบบ่อยเรื่อง Real-time Recognition AF
เรื่องแรก คิดว่าเห็นกรอบขาวที่หน้าแล้วตาต้องชัด คู่มือเขียนไว้ว่าถ้ากล้องหาตาไม่ได้ อาจไปโฟกัสที่ศีรษะหรือลำตัวแทน กรอบขาวรอบหน้าไม่ได้รับประกันว่าตาชัด
เรื่องที่สอง คิดว่ากล้องรุ่นใหม่จับได้ทุกสถานการณ์ คู่มือบอกว่าแสงน้อย ย้อนแสง อยู่ในที่ร่ม วัตถุยังหลุดโฟกัสมาก หรือเคลื่อนไหวเร็ว อาจจับไม่ได้ ตาที่หลับ ผมบังตา ใส่แว่นกันแดด หรือเห็นแค่มือกับเท้า ก็ทำให้พลาดได้
เรื่องที่สาม คิดว่าเปิด Auto ไว้ดีที่สุดเสมอ Auto สะดวกตอนไม่รู้ว่าจะเจออะไร แต่ถ้ารู้ว่างานวันนี้ถ่ายอะไร เลือกเป้าหมายเฉพาะจะนิ่งกว่า
เรื่องที่สี่ คิดว่ากล้อง Sony ทุกรุ่นตั้งได้เหมือนกัน ตัวเลือกเป้าหมาย โหมด Auto และการตั้งค่าละเอียดต่างกันตามรุ่นและเฟิร์มแวร์
คืนนี้มาลองตั้งค่ากล้องในมือกัน

เริ่มจากเปิดเมนู Focus เข้าหัวข้อ Subject Recognition แล้วดูว่ามีรายการเป้าหมายอะไรบ้าง ถ้ามี Auto แปลว่ารุ่นหรือเฟิร์มแวร์ของเรารองรับ ถ้าไม่มี ลองเช็คหน้าดาวน์โหลดเฟิร์มแวร์ของรุ่นนั้นดู
จากนั้นเลือกเป้าหมายที่ตรงกับงานพรุ่งนี้ เปิดกรอบแสดงผลการจดจำ แล้วให้คนในบ้านเดินไปมา หันหลัง ก้มหน้า สังเกตว่ากรอบยังตามอยู่ไหม
ถ้ามีสัตว์เลี้ยง ลองเปลี่ยนเป็น Animal แล้วจัดให้ศีรษะทั้งหัวอยู่ในเฟรม คู่มือแนะว่าพอกล้องจับศีรษะได้ก่อน จะหาตาได้ง่ายขึ้น
ถ้าทำแล้วกล้องยังจับผิดตัว ลองเปลี่ยนพื้นที่โฟกัสจาก Wide เป็น Zone หรือ Spot แล้ววางกรอบใกล้วัตถุ แตะจอที่วัตถุถ้าเปิดการแตะติดตามไว้ หรือตั้งปุ่มลัดไว้ปิดการจดจำชั่วคราว
สิ่งที่อยากให้จำกลับไป
Real-time Recognition AF ของ Sony คือระบบที่ให้กล้องรู้ว่าในภาพมีอะไร แล้วโฟกัสให้เอง รุ่นอย่าง a7R V a7CR และ a1 II ใช้หน่วยประมวลผล AI ดูโครงร่างกายคน ไม่ได้ดูแค่ตาหรือหน้า และจำสัตว์ นก แมลง รถ รถไฟ เครื่องบินได้ เลือกเป้าหมายให้ตรงงานจะนิ่งกว่าปล่อยให้กล้องเดา และเมนูต่างกันตามรุ่น เช็คคู่มือของรุ่นเราก่อนเสมอ
อ่านต่อ
ถ้าเพิ่งเริ่มใช้กล้องและอยากเข้าใจพื้นฐานก่อนลงลึกเรื่องโฟกัส ลองอ่าน เริ่มถ่ายภาพ ตั้งแต่รู้จักกล้องจนลงมือถ่าย และถ้าอยากเห็นรายการเป้าหมายกับคำแนะนำจากต้นทาง เปิด คู่มือออนไลน์ Recognition Target ของ Sony ได้เลย
บทความนี้ CreatorSchoolThailand เขียนเอง ไม่ได้รับค่าตอบแทนจาก Sony
