ตั้งกล้องไว้หลังห้องสัมมนาเพื่อ อัดวิดีโอต่อเนื่อง ทั้งงาน เดินไปเช็คอีกทีตอนพัก จอขึ้นไอคอนรูปเทอร์โมมิเตอร์ แล้ววิดีโอหยุดไปตั้งแต่ครึ่งชั่วโมงก่อน งานแบบนี้อัดซ้ำไม่ได้ เสียแล้วเสียเลย
ถ้างานของเราต้องอัดยาวแบบนี้ บทความนี้จะไล่ให้ดูว่าทำไมกล้องถึงหยุดเอง พัดลมในกล้อง LUMIX บางรุ่นช่วยอะไร รุ่นไหนที่ Panasonic ระบุว่าอัดได้ไม่จำกัด ตั้งโหมดพัดลมแบบไหน และอะไรที่ยังทำให้อัดไม่จบแม้มีพัดลมแล้ว
ทำไมกล้องถึงหยุดอัดเอง
ลองนึกถึงมือถือตอนเปิดกล้องอัดวิดีโอนาน ๆ เครื่องจะอุ่นขึ้นเรื่อย ๆ กล้องก็เหมือนกัน ตอนอัดวิดีโอ เซนเซอร์กับชิปประมวลผลทำงานหนักตลอดเวลา ความร้อนสะสมอยู่ในตัวกล้องที่มีขนาดเล็ก
พอความร้อนข้างในขึ้นถึงจุดหนึ่ง กล้องจะหยุดอัดเพื่อป้องกันตัวเอง หน้าซัพพอร์ตของ Panasonic เขียนไว้ตรง ๆ ว่าถ้าอุณหภูมิภายในกล้องสูงขึ้น การบันทึกจะหยุดโดยอัตโนมัติเพื่อปกป้องกล้อง
แปลว่าเวลาอัดที่ได้จริงไม่ได้ขึ้นกับกล้องอย่างเดียว ความละเอียดที่เลือก อากาศรอบตัว และสิ่งที่กล้องทำมาก่อนหน้า ล้วนมีผล
ยิ่งความละเอียดสูงหรือเฟรมเรตสูง กล้องต้องประมวลผลข้อมูลมากขึ้นในแต่ละวินาที ความร้อนก็เกิดเร็วขึ้นตาม นี่คือเหตุผลที่ตารางของ Panasonic แยกเวลาอัดตามโหมดวิดีโอ และทำไมงาน อัดวิดีโอต่อเนื่อง ยาว ๆ ถึงควรเลือกโหมดที่พอดีกับงาน ไม่ใช่เลือกโหมดสูงสุดไว้ก่อน
CREATOR SCHOOL THAILAND · LUMIX
อะไรทำให้กล้องอัดไม่จบ
สี่อย่างที่กำหนดว่าเราจะอัดวิดีโอต่อเนื่องได้นานแค่ไหน
ความร้อนในกล้อง
พัดลมช่วยตรงนี้
ร้อนถึงจุดหนึ่ง กล้องหยุดอัดเองเพื่อป้องกันตัวเอง ยิ่งความละเอียดและเฟรมเรตสูง ยิ่งร้อนเร็ว
แบต
พัดลมช่วยไม่ได้
แบตหมดก็หยุด งานยาวควรจ่ายไฟเข้ากล้องจากภายนอก
การ์ด
พัดลมช่วยไม่ได้
การ์ดเต็มก็จบ คำนวณพื้นที่ต่อชั่วโมงของโหมดที่ใช้ก่อนวันงาน
อากาศรอบตัว
พัดลมช่วยได้บางส่วน
อากาศร้อน แดดส่องตรง เปิดเครื่องทิ้งไว้นาน หรือต่อ HDMI USB และไร้สาย ทำให้ร้อนง่ายขึ้น
เรียบเรียงจากข่าวเปิดตัว LUMIX GH7 ซึ่งระบุว่าเวลาอัดขึ้นกับความจุแบตและการ์ด และหน้าซัพพอร์ตเวลาอัดต่อเนื่องของ S1II และ S1RII ของ Panasonic
พัดลมในกล้องช่วย อัดวิดีโอต่อเนื่อง ได้ยังไง
พัดลมในกล้องทำงานเหมือนพัดลมในโน้ตบุ๊ก ดึงความร้อนออกจากตัวเครื่องให้เร็วขึ้น ข่าวเปิดตัว S5II กับ S5IIX ของ Panasonic อธิบายว่าใช้พัดลมขนาดเล็กคู่กับแผ่นระบายความร้อนประสิทธิภาพสูง
ในบทสัมภาษณ์ทีมพัฒนา S5II บน LUMIX Blog ของ Panasonic ทีมงานเล่าว่าการใส่พัดลมเล็ก ๆ ทำให้กล้องอัดได้ไม่จำกัดเวลาในโหมดส่วนใหญ่ โดยยังรักษาขนาดตัวกล้องไว้ใกล้กล้องฟูลเฟรมทั่วไป
พัดลมจึงไม่ได้ทำให้กล้องไม่ร้อนเลย แต่ช่วยระบายความร้อนให้ทันกับที่เกิดขึ้น ในโหมดที่ความร้อนไม่มากเกินไป กล้องจะอัดไปได้เรื่อย ๆ
LUMIX รุ่นไหนที่ระบุว่า อัดวิดีโอต่อเนื่อง ได้ไม่จำกัด
คำว่าไม่จำกัดในหน้าทางการมักมีเงื่อนไขกำกับเสมอ มาดูทีละรุ่นตามที่ Panasonic เขียนไว้
S5II และ S5IIX ข่าวเปิดตัวระบุว่าอัด C4K และ 4K แบบ 4:2:2 10-bit ได้ไม่จำกัดเวลา เมื่อใช้ในช่วงอุณหภูมิแนะนำ 0 ถึง 40 องศาเซลเซียส ส่วน 6K และ 5.9K ที่ 30p กับ 25p ถ้าตั้ง Thermal Management ไว้ที่ STANDARD จะหยุดเมื่ออัดต่อเนื่องเกิน 30 นาที
GH7 ข่าวเปิดตัวบอกว่าอัดได้ไม่จำกัดด้วยการระบายความร้อนและพัดลม เมื่ออัดที่ C4K 60p หรือต่ำกว่า ถ้าสูงกว่า C4K หรือใช้ภาพสโลว์ VFR HFR หรือ ProRes จะมีข้อจำกัดเรื่องอุณหภูมิ
S1II และ S1RII มีหน้าซัพพอร์ตที่บอกเวลาอัดเป็นตารางเลย ซึ่งละเอียดกว่า เราจะดูกันในหัวข้อถัดไป
อ่านตารางเวลาอัดของ S1II และ S1RII
Panasonic ทดสอบแบบเริ่มจากกล้องเย็น คือปิดกล้องไว้ อุณหภูมิในและนอกกล้อง 23 องศา แล้วเปิดเครื่องอัดทันที ใช้ค่าตั้งจากโรงงาน ไม่ต่อสายหรือไร้สายใด ๆ และใช้เฟิร์มแวร์ S1II เวอร์ชัน 1.2 กับ S1RII เวอร์ชัน 1.3 ขึ้นไป
S1II ที่ C4K 60p, C4K 30p และ Full HD 60p ได้ผลว่าไม่จำกัดทุกแบบ ส่วน C4K 120p ซึ่งเป็นภาพสโลว์ ได้ราว 25 ถึง 60 นาที ขึ้นกับค่าที่ตั้งและการ์ดที่ใช้
S1RII ที่ C4K 30p ถ้าตั้ง Thermal Management เป็น HIGH ได้ผลไม่จำกัด แต่ถ้าเป็น STANDARD ได้ราว 50 ถึง 90 นาที ส่วน 8K 30p ได้ราว 20 ถึง 50 นาที
ตัวเลขนี้คือห้องอุณหภูมิ 23 องศา ถ้าเราอัดในห้องที่ร้อนกว่า หรือกลางแดด เวลาจริงอาจสั้นกว่าในตาราง หน้าซัพพอร์ตเองก็เตือนไว้แบบนั้น
CREATOR SCHOOL THAILAND · LUMIX
อัดได้นานแค่ไหน เริ่มจากกล้องเย็น
ห้อง 23 องศาเซลเซียส ค่าโรงงาน ไม่ต่อสายหรือไร้สาย เฟิร์มแวร์ S1II 1.2 และ S1RII 1.3 ขึ้นไป ช่วงเวลาครอบคลุมทั้งใช้การ์ด SD อย่างเดียว และ SD คู่ CFexpress
| รุ่นและโหมด | STANDARD | HIGH |
|---|---|---|
| S1II C4K 60p, C4K 30p, Full HD 60p | ไม่จำกัด | ไม่จำกัด |
| S1II C4K 120p | ราว 25 ถึง 30 นาที | ราว 30 ถึง 60 นาที |
| S1RII C4K 30p | ราว 50 ถึง 90 นาที | ไม่จำกัด |
| S1RII 8K 30p | ราว 20 ถึง 25 นาที | ราว 30 ถึง 50 นาที |
| S1RII C4K 60p, Full HD 60p | ราว 20 ถึง 25 นาที | ราว 30 นาที |
ข้อมูลจากหน้าซัพพอร์ต DC-S1M2 และ DC-S1RM2 Continuous Recording Time for Video ของ Panasonic เวลาจริงอาจสั้นกว่านี้ตามสภาพแวดล้อมและการใช้งานก่อนอัด ไม่จำกัดหมายถึงยังหยุดได้ถ้าอุณหภูมิในกล้องสูงขึ้น
ตั้งโหมดพัดลมแบบไหนดี
ในคู่มือ S5II เมนู Fan Mode มีให้เลือก AUTO1, AUTO2, FAST, NORMAL, SLOW และ OFF ค่าเริ่มต้นจากโรงงานคือ AUTO2
AUTO1 กล้องจะสลับความเร็วระหว่าง SLOW กับ NORMAL ตามอุณหภูมิ คู่มือบอกว่าค่านี้เน้นคุมไม่ให้กล้องร้อนขึ้น ส่วน AUTO2 จะสลับระหว่าง OFF, SLOW และ NORMAL คือยอมให้พัดลมหยุดได้ตอนกล้องยังไม่ร้อน
FAST, NORMAL และ SLOW คือพัดลมหมุนคงที่ตามชื่อ ส่วน OFF คู่มือบอกว่าตั้งได้เมื่ออยู่ในโหมด iA, P, A, S, M และถ้าอัดความละเอียดเกิน C4K หรือเฟรมเรตเกิน 60p ค่า SLOW จะใช้ไม่ได้ กล้องจะเปลี่ยนเป็น AUTO1 ให้เอง
ฝั่ง S1II และ S1RII หน้าซัพพอร์ตแนะนำให้ตั้ง Fan Mode เป็น HIGH ถ้าอยากได้เวลาอัดนานที่สุด ชื่อค่าแต่ละรุ่นจึงไม่เหมือนกันทั้งหมด ลองเปิดเมนูกล้องของเราดูก่อน
อีกเมนูที่ควรรู้จักคือ Thermal Management S1II และ S1RII มีเมนูนี้ให้เลือก STANDARD กับ HIGH ในคู่มือ S1II อยู่ในหมวดตั้งค่าการอัดวิดีโอ คิดง่าย ๆ ว่าเป็นการบอกกล้องว่ายอมให้ร้อนได้แค่ไหนก่อนจะหยุดอัด
ตั้ง HIGH แล้วอัดได้นานขึ้นอย่างที่เห็นในตาราง แต่หน้าซัพพอร์ตเตือนว่ากล้องอาจร้อนมาก ไม่ควรถือตัวกล้องด้วยมือเพื่อกันบาดเจ็บ และแนะนำอย่างยิ่งให้ใช้ขาตั้งหรือริก
สรุปคือ HIGH เหมาะกับงานตั้งกล้องนิ่ง ๆ อัดยาว เช่น สัมมนาหรือไลฟ์ ส่วนงานถือกล้องเดินถ่าย STANDARD ปลอดภัยกับมือเรามากกว่า
อะไรที่ยังทำให้อัดไม่จบ แม้มีพัดลม
เรื่องแรกคือแบต ข่าวเปิดตัว GH7 เขียนไว้เลยว่าเวลาอัดขึ้นกับความจุแบตและการ์ด กล้องไม่ร้อนก็จริง แต่ถ้าแบตหมดก็หยุดอยู่ดี งานยาวควรจ่ายไฟเข้ากล้องจากภายนอก
เรื่องที่สองคือการ์ด การ์ดเต็มเมื่อไหร่ก็จบเมื่อนั้น ก่อนงานลองคำนวณว่าความละเอียดที่ใช้กินพื้นที่ชั่วโมงละเท่าไร
เรื่องที่สามคืออากาศรอบตัว หน้าซัพพอร์ตบอกว่ากล้องร้อนง่ายขึ้นเมื่ออากาศร้อน โดนแดดตรง อัดซ้ำหลายรอบ เปิดเครื่องทิ้งไว้นานก่อนอัด หรือต่อ HDMI, USB, Wi-Fi และ Bluetooth
เรื่องสุดท้ายคือฟังก์ชันที่กินแรงประมวลผล หน้าซัพพอร์ตของ S1II และ S1RII ยกตัวอย่าง Hybrid zoom, Crop zoom, กันสั่นดิจิทัลระดับ HIGH และฟังก์ชันขยายช่วงไดนามิก แนะนำให้ปิดถ้าอยากอัดยาว
ความเข้าใจผิดเรื่อง อัดวิดีโอต่อเนื่อง ที่พบบ่อย
เรื่องแรก คิดว่าไม่จำกัดแปลว่าใช้ได้ทุกโหมด ที่จริงแทบทุกรุ่นมีเงื่อนไข ทั้งความละเอียด เฟรมเรต และอุณหภูมิห้อง ต้องอ่านหมายเหตุท้ายสเปกด้วย
เรื่องที่สอง คิดว่าปิดพัดลมแล้วเสียงจะดีขึ้นโดยไม่เสียอะไร ถ้าปิดหรือตั้งช้า กล้องจะระบายความร้อนได้น้อยลง เวลาอัดอาจสั้นลงตาม
เรื่องที่สาม คิดว่ากล้องหยุดเพราะร้อนแล้วเปิดใหม่อัดต่อได้ทันที หน้าซัพพอร์ตบอกว่าต้องรอให้กล้องเย็นก่อน แนะนำให้ปิดเครื่อง และเวลาที่อัดได้รอบถัดไปขึ้นกับว่าปิดไว้นานแค่ไหน
คืนนี้มาลอง อัดวิดีโอต่อเนื่อง ทดสอบกัน
ตั้งกล้องบนขาตั้งในห้องที่เราใช้งานจริง ใส่แบตเต็มหรือต่อไฟเลี้ยง ใส่การ์ดที่ว่างพอสำหรับสองชั่วโมง
เลือกความละเอียดกับเฟรมเรตที่จะใช้ในงานจริง เช็คเมนูพัดลมว่าอยู่ที่ค่าไหน ถ้ากล้องมี Thermal Management ลองตั้ง HIGH แล้วปิดกันสั่นดิจิทัลกับ Wi-Fi และ Bluetooth
กดอัดแล้วปล่อยทิ้งไว้ จับเวลาว่ากล้องหยุดเองตอนไหน หรืออัดได้จนการ์ดเต็มหรือแบตหมด จดไว้ เราจะรู้ตัวเลขจริงของกล้องเราในห้องของเรา ไม่ต้องเดาวันงาน
ระหว่างรอ ลองแวะดูกล้องทุกครึ่งชั่วโมง สังเกตว่ามีไอคอนเตือนความร้อนขึ้นบนจอหรือเปล่า และเอามือแตะตัวกล้องเบา ๆ ว่าร้อนแค่ไหน ถ้าจะ อัดวิดีโอต่อเนื่อง กลางแจ้งหรือในห้องที่ไม่มีแอร์ ลองทดสอบซ้ำในที่แบบนั้นอีกรอบ เพราะตัวเลขในห้องเย็นมักดีกว่าหน้างานจริง
ถ้าทำแล้วกล้องยังหยุดเร็ว ลองลดความละเอียดหรือเฟรมเรตลงหนึ่งขั้น ถอดสาย HDMI ที่ไม่ได้ใช้ ย้ายกล้องออกจากแดดหรือที่อับลม แล้วเช็คว่าเฟิร์มแวร์เป็นรุ่นล่าสุด
สิ่งที่อยากให้จำกลับไป
กล้องหยุดอัดเองเพื่อป้องกันความร้อน พัดลมใน LUMIX อย่าง S5II, S5IIX, GH7, S1II และ S1RII ช่วยระบายความร้อน จนมีโหมดที่อัดได้ไม่จำกัดตามเงื่อนไขที่ Panasonic ระบุ ซึ่งแต่ละรุ่นไม่เท่ากัน แต่แบต การ์ด อากาศรอบตัว และฟังก์ชันที่เปิดไว้ยังเป็นตัวกำหนดเวลาจริง ทดสอบในห้องจริงก่อนวันงานเสมอ
อ่านต่อ
ถ้างานยาวของเราคือไลฟ์ ลองอ่าน ไลฟ์สด LUMIX ใช้กล้องเป็นเว็บแคมหรือไลฟ์ตรงจากกล้อง ทำได้กี่ทาง และถ้าห่วงเรื่องแบตหมดกลางงาน อ่าน จ่ายไฟกล้อง ถ่ายยาวแบตไม่พอ ใช้ USB-C แบตดัมมี่ หรือ V-mount ดี ส่วนตารางเวลาอัดฉบับเต็ม เปิด หน้าซัพพอร์ต Panasonic เรื่องเวลาอัดต่อเนื่องของ S1II ได้เลย
บทความนี้ CreatorSchoolThailand เขียนเอง ไม่ได้รับค่าตอบแทนจาก Panasonic
