Teleconverter SIGMA TC-1411 กับ TC-2011 คืออะไร ใช้กับเลนส์ไหนได้

ไปถ่ายนกที่สวน หรือถ่ายลูกเตะบอลจากข้างสนาม แล้วพบว่าเลนส์ 400mm ที่มีอยู่ก็ยังไม่ถึง ตัวแบบเล็กนิดเดียวในเฟรม ครอปทีหลังก็ภาพแตก จะซื้อเลนส์ยาวกว่านี้ก็ยังไม่พร้อม เลยเริ่มสงสัยว่า Teleconverter SIGMA จะช่วยได้ไหม

เทเลคอนเวอร์เตอร์คือตัวคูณระยะที่ใส่คั่นระหว่างเลนส์กับกล้อง บทความนี้จะไล่ดูว่า TC-1411 กับ TC-2011 เพิ่มระยะได้เท่าไร รูรับแสงหายไปกี่สต็อป AF ยังทำงานไหม และเลนส์ตัวไหนบ้างที่ SIGMA ระบุว่าใช้ได้ ข้อมูลทั้งหมดเช็คจากหน้าทางการของ SIGMA

Teleconverter SIGMA คืออะไร ทำงานยังไง

ลองนึกถึงแว่นขยายที่วางคั่นระหว่างตากับกล้องส่องทางไกล ภาพที่เห็นจะใหญ่ขึ้น แต่ก็มืดลงนิดหน่อย เพราะแสงเท่าเดิมถูกขยายให้ครอบพื้นที่กว้างขึ้น เทเลคอนเวอร์เตอร์ทำงานคล้ายกัน เป็นกระบอกสั้น ๆ ที่มีชิ้นแก้วอยู่ข้างใน ใส่คั่นระหว่างเลนส์กับตัวกล้อง แล้วขยายทางยาวโฟกัสของเลนส์ตัวนั้นออกไป

SIGMA มีเทเลคอนเวอร์เตอร์สำหรับกล้องมิเรอร์เลสสองรุ่น TC-1411 คูณระยะ 1.4 เท่า มีชิ้นแก้ว 7 ชิ้นใน 4 กลุ่ม หนัก 175g ยาว 33.1mm ส่วน TC-2011 คูณ 2 เท่า มีชิ้นแก้ว 8 ชิ้นใน 4 กลุ่ม หนัก 205g ยาว 46.9mm ตัวเลขน้ำหนักนี้บอกเราว่า ต่อให้พกไปทั้งสองตัว กระเป๋าก็หนักขึ้นไม่ถึงครึ่งกิโล

SIGMA บอกว่าทั้งสองรุ่นกันฝุ่นและละอองน้ำในระดับเดียวกับเลนส์ตระกูล Sports แต่จะได้ผลก็ต่อเมื่อกล้องและเลนส์ที่ใช้คู่กันกันฝุ่นกันละอองน้ำด้วย

1.4 เท่ากับ 2 เท่า ได้ระยะเพิ่มเท่าไร

ตัวเลขบนชื่อรุ่นตรงไปตรงมา เอาทางยาวโฟกัสของเลนส์คูณ 1.4 หรือคูณ 2 ก็ได้ระยะใหม่ ตัวอย่างที่ SIGMA ประกาศเองตอนเปิดตัวคือเลนส์ 100-400mm F5-6.3 DG DN OS Contemporary ใส่ TC-1411 แล้วกลายเป็น 140-560mm และใส่ TC-2011 กลายเป็น 200-800mm

ถ้าเป็นเลนส์ที่ยาวอยู่แล้ว ตัวเลขยิ่งไปไกล หน้าเลนส์ 150-600mm F5-6.3 DG DN OS Sports และ 300-600mm F4 DG OS Sports เขียนตรงกันว่า บน L-Mount ใช้คู่กับเทเลคอนเวอร์เตอร์แล้วถ่ายด้วย AF ได้ไกลสุด 1200mm

1200mm แปลว่าอะไรกับเรา? ลองเทียบง่าย ๆ ระยะ 600mm ที่เคยเห็นนกตัวเท่ากำปั้นในเฟรม พอเป็น 1200mm นกตัวเดิมจะกว้างและสูงขึ้นอย่างละเท่าตัว ครอปน้อยลงเยอะ แต่ก็มีราคาที่ต้องจ่าย ซึ่งอยู่ในหัวข้อถัดไป

รูรับแสงหายไปกี่สต็อป แล้วกระทบอะไร

แว่นขยายทำให้ภาพมืดลงฉันใด เทเลคอนเวอร์เตอร์ก็ทำให้แสงที่ถึงเซนเซอร์น้อยลงฉันนั้น เอกสารของ SIGMA ระบุว่า TC-1411 ทำให้รูรับแสงจริงแคบลง 1 สต็อป และ TC-2011 แคบลง 2 สต็อป

สต็อปคือหน่วยของแสง ลดไป 1 สต็อปแปลว่าแสงเหลือครึ่งเดียว ลด 2 สต็อปแปลว่าเหลือหนึ่งในสี่ ดูจากตัวอย่างเลนส์ 100-400mm อีกครั้ง ปกติรูรับแสงกว้างสุดคือ F5-6.3 ใส่ TC-1411 แล้วเหลือ F7-9 ใส่ TC-2011 เหลือ F10-12.6

ในงานจริงแปลว่าอะไร? กลางแดดจัดแทบไม่รู้สึก แต่ช่วงเย็นหรือในร่มไม้ ถ้าจะคงสปีดชัตเตอร์ให้สูงพอหยุดการเคลื่อนไหว กล้องต้องดัน ISO ขึ้นตามจำนวนสต็อปที่หายไป ภาพก็มีโอกาสมีน้อยส์มากขึ้น

ข่าวดีคือคู่มือของ SIGMA บอกว่าการวัดแสงทำได้เหมือนตอนไม่ใส่เทเลคอนเวอร์เตอร์ เราไม่ต้องคำนวณชดเชยแสงเอง

ถ้าจะจำแค่อย่างเดียว ลองจำว่า 1.4 เท่าเสียแสง 1 สต็อป ส่วน 2 เท่าเสียแสง 2 สต็อป

AF ยังทำงานไหม ช้าลงแค่ไหน

คำถามนี้สำคัญสำหรับคนถ่ายสัตว์และกีฬา หน้าสินค้าของ SIGMA เขียนว่า AF ทำงานได้ทุกค่ารูรับแสงและทุกทางยาวโฟกัส เอกสารความเข้ากันได้ก็ทำเครื่องหมาย AF ไว้กับเลนส์ทุกตัวในรายชื่อ ทั้งตอนใส่ TC-1411 และ TC-2011

ส่วนเรื่องช้าลงเท่าไร SIGMA ไม่ได้ให้ตัวเลขไว้ คู่มือบอกแค่ว่าช่วงทางยาวโฟกัสที่ใช้ได้และระยะที่ AF ทำงาน จะต่างกันไปตามรุ่นกล้อง ให้ดูรายละเอียดในคู่มือเลนส์ตัวนั้น

สิ่งที่พอคาดได้คือ แสงที่ถึงเซนเซอร์น้อยลง กล้องก็มีข้อมูลให้หาโฟกัสน้อยลงตาม โดยเฉพาะตอนแสงน้อย จึงควรลองกับกล้องของเราเองก่อนออกงานจริง

Teleconverter SIGMA ใช้กับเลนส์ไหนได้บ้าง

ข้อนี้ต้องเช็คให้ชัดที่สุด เพราะ Teleconverter SIGMA ใส่กับเลนส์ทุกตัวไม่ได้ เอกสารความเข้ากันได้ฉบับ ก.พ. 2025 ของ SIGMA ระบุเลนส์ไว้ 7 ตัว ทั้งหมดเป็นรุ่น L-Mount

ฝั่งซูมมี 70-200mm F2.8 DG DN OS Sports, 100-400mm F5-6.3 DG DN OS Contemporary, 150-600mm F5-6.3 DG DN OS Sports, 60-600mm F4.5-6.3 DG DN OS Sports และ 300-600mm F4 DG OS Sports ฝั่งเลนส์ฟิกซ์มี 500mm F5.6 DG DN OS Sports และเลนส์มาโคร 105mm F2.8 DG DN MACRO Art

เลนส์มาโครอยู่ในรายชื่อด้วย ข้อนี้น่าสนใจสำหรับคนถ่ายแมลงหรือของเล็ก ๆ เพราะได้ระยะห่างจากตัวแบบมากขึ้นโดยไม่ต้องเปลี่ยนเลนส์

ถ้าเลนส์ของเราไม่อยู่ในรายชื่อ ห้ามลองใส่ คู่มือเตือนว่าการใส่กับเลนส์ที่ไม่ได้ระบุไว้อาจทำให้ทั้งเทเลคอนเวอร์เตอร์และเลนส์เสียหาย รายชื่อนี้อาจเพิ่มขึ้นเมื่อ SIGMA ออกเลนส์รุ่นใหม่ ก่อนซื้อลองเปิดเอกสารฉบับล่าสุดในหน้า TC-1411 และ TC-2011 บนเว็บ SIGMA หรือหน้าเลนส์ตัวนั้นเช็คอีกครั้ง

ใช้ได้กับเมาท์ไหน แล้วเลนส์ L-Mount แบรนด์อื่นล่ะ

ทั้งสองรุ่นมีเฉพาะ L-Mount SIGMA ออกแบบมาสำหรับเลนส์มิเรอร์เลส L-Mount ของตัวเอง เลนส์หลายตัวในรายชื่อมีรุ่น Sony E-mount ขายด้วย แต่หน้าเลนส์เขียนชัดว่าการใช้คู่กับเทเลคอนเวอร์เตอร์รองรับเฉพาะ L-Mount ถ้าใช้เลนส์รุ่น E-mount ก็ใช้ชุดนี้ไม่ได้

เอกสารยังบอกว่า ใส่กับกล้องและเลนส์ที่เมาท์ต่างกันไม่ได้ และใช้ได้ทีละตัวเท่านั้น ห้ามต่อเทเลคอนเวอร์เตอร์สองตัวซ้อนกัน หรือต่อกับตัวคูณของผู้ผลิตอื่น

แล้วเลนส์ของ Leica หรือ Panasonic ที่เป็น L-Mount? เอกสารฉบับ ก.พ. 2025 ระบุว่าเลนส์ L-Mount ของ Leica และ Panasonic ที่รองรับเทเลคอนเวอร์เตอร์ใช้ร่วมกันได้ ฝั่ง Leica เริ่มรองรับตั้งแต่เฟิร์มแวร์ 1.1 เมื่อ 25 พ.ค. 2023 แต่ SIGMA ไม่รับประกันประสิทธิภาพกับเลนส์ของผู้ผลิตอื่น

ใส่ถอดและอัปเฟิร์มแวร์ Teleconverter SIGMA ให้ถูกลำดับ

ลำดับการใส่มีผล SIGMA ให้ใส่ Teleconverter SIGMA เข้ากับเลนส์ก่อน แล้วค่อยเอาทั้งชุดไปใส่กล้อง ถ้าใส่เข้ากล้องก่อนอาจทำให้ระบบทำงานผิดพลาด

ก่อนใช้ ให้อัปเฟิร์มแวร์ทั้งเลนส์และเทเลคอนเวอร์เตอร์เป็นเวอร์ชันล่าสุด วิธีคือต่อเทเลคอนเวอร์เตอร์เข้ากับคอมผ่าน USB DOCK UD-11 ที่ขายแยก แล้วเปิดโปรแกรม SIGMA Optimization Pro ถ้ามีเวอร์ชันใหม่ โปรแกรมจะถามให้อัป

จุดที่คนพลาดบ่อยคือ คอมจะไม่เห็นเทเลคอนเวอร์เตอร์ถ้าต่อตัวเดียว ต้องมีเลนส์ที่รองรับติดอยู่ด้วยเสมอ

ฝาปิดก็ต้องใช้ของเฉพาะ คู่มือบอกว่าฝาปิดด้านเลนส์ของเทเลคอนเวอร์เตอร์ใช้ฝาทั่วไปแทนไม่ได้ ถ้าหายให้หาอะไหล่รุ่นที่ SIGMA ระบุ

ความเข้าใจผิดที่พบบ่อยเรื่อง Teleconverter SIGMA

เรื่องแรก คิดว่าใส่กับเลนส์ L-Mount ตัวไหนก็ได้ ความจริงใช้ได้เฉพาะเลนส์ที่ SIGMA ระบุ และใส่ผิดตัวอาจทำให้อุปกรณ์เสียหาย

เรื่องที่สอง คิดว่าได้ระยะเพิ่มฟรี ๆ ไม่เสียอะไร ความจริงแสงหายไป 1 หรือ 2 สต็อป ต้องชดเชยด้วย ISO หรือสปีดชัตเตอร์

เรื่องที่สาม คิดว่าถ้ามีเลนส์รุ่น E-mount ก็ซื้อมาใช้ได้ ทั้งสองรุ่นเป็น L-Mount และหน้าเลนส์ระบุว่ารองรับเฉพาะ L-Mount

คืนนี้มาลองเช็คเลนส์ในมือกัน

เริ่มจากหยิบเลนส์เทเลที่มีอยู่มาดูชื่อรุ่นเต็มบนกระบอก รวมถึงเมาท์ แล้วเทียบกับรายชื่อ 7 ตัวตามเอกสาร ก.พ. 2025 ในบทความนี้ และเปิดเอกสารฉบับล่าสุดบนเว็บ SIGMA ประกอบ เพราะรายชื่ออาจเพิ่มขึ้น

ถ้าเลนส์อยู่ในรายชื่อ ลองคิดต่อว่างานของเราขาดระยะอีกเท่าไร ถ้าขาดไม่มาก 1.4 เท่าเสียแสงน้อยกว่า ถ้าขาดมากและถ่ายกลางแจ้งเป็นหลัก 2 เท่าก็น่าลอง

ถ้ายังไม่แน่ใจ ลองยืมหรือเช่ามาทดสอบในสถานที่จริง ถ่ายตัวแบบเคลื่อนไหวช่วงแดดจัดหนึ่งชุด กับช่วงเย็นอีกชุด แล้วดูว่า AF ตามทันไหม และ ISO ขึ้นไปถึงเท่าไร

ถ้าลองแล้วกล้องไม่รู้จัก หรือ AF ทำงานแปลก ๆ ลองเช็คก่อนว่าใส่เทเลคอนเวอร์เตอร์เข้ากับเลนส์ก่อนกล้องหรือยัง แล้วเช็คเฟิร์มแวร์ของทั้งเลนส์และเทเลคอนเวอร์เตอร์ผ่าน SIGMA Optimization Pro

สิ่งที่อยากให้จำกลับไป

TC-1411 คูณระยะ 1.4 เท่า เสียแสง 1 สต็อป TC-2011 คูณ 2 เท่า เสียแสง 2 สต็อป ใช้ได้กับเลนส์ L-Mount ที่ SIGMA ระบุเท่านั้น ก่อนซื้อเช็ครายชื่อล่าสุด อัปเฟิร์มแวร์ และใส่เข้ากับเลนส์ก่อนกล้องทุกครั้ง

อ่านต่อ

ถ้ายังลังเลว่างานของเราต้องใช้ระยะเท่าไร ลองอ่าน เลนส์เทเลซูม ถ่ายกีฬาลูกและงานเวที ใช้ระยะเท่าไหร่ ตั้งค่ายังไง และ เลนส์ SIGMA Art, Contemporary, Sports ต่างกันยังไง ส่วนใครอยากเปิดรายชื่อเลนส์จากต้นทาง ไปที่ หน้า TELE CONVERTER TC-1411 และ TC-2011 บนเว็บ SIGMA Global

CreatorSchoolThailand ทำงานร่วมกับ SIGMA Thailand ในบางโปรเจกต์ บทความนี้ไม่ได้รับค่าตอบแทน